KONWENCJA Nr 55
MIEDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY

dotycząca obowiązków armatora w razie choroby, wypadku lub śmierci marynarzy

Data wejścia w życie: 29 października 1939 r.

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 6 października 1936 r. na dwudziestej pierwszej sesji,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące obowiązków armatora w razie choroby, wypadku lub śmierci marynarzy, która to sprawa stanowi drugi punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę konwencji międzynarodowej,

przyjmuje dnia dwudziestego czwartego października tysiąc dziewięćset trzydziestego szóstego roku następującą Konwencję, która otrzyma nazwę: Konwencja dotycząca obowiązków armatora (choroba i wypadki marynarzy), z 1936 r.

Artykuł 1

1. Niniejsza Konwencja ma zastosowanie do wszystkich osób zatrudnionych na pokładzie statku, innego niż statek wojenny, zarejestrowanego na terytorium, dla którego niniejsza Konwencja pozostaje w mocy i który zajmuje się zwykle żeglugą morską.
2. Jednakże każdy Członek Międzynarodowej Organizacji Pracy może przewidzieć w swym ustawodawstwie krajowym takie wyjątki, jakie uzna za potrzebne, jeżeli chodzi o:
a) osoby zatrudnione na pokładzie:
i) statków należących do władzy publicznej, jeżeli statki te nie mają przeznaczenia handlowego;
ii) statków rybackich;
iii) statków o pojemności brutto mniejszej niż dwadzieścia pięć ton rejestrowych;
iv) statków z drewna o prymitywnej konstrukcji, takich jak „dhaw"* i dżonki;
b) osoby zatrudnione na pokładzie na rachunek innego pracodawcy niż armator;
c) osoby zatrudnione wyłącznie w portach przy naprawie, czyszczeniu, załadunku i rozładunku statków;
d) członków rodziny armatora;
e) pilotów.

Artykuł 2

1. Obowiązki armatora będą obejmować ryzyka:
a) choroba i wypadek, które nastąpiły między datą ustaloną w umowie zaciągu w celu rozpoczęcia służby i datą wygaśnięcia zaciągu;
b) śmierci w następstwie takiej choroby lub takiego wypadku.
2. Jednakże ustawodawstwo krajowe może przewidzieć wyjątki:
a) dla wypadku, który nie zdarzył się w służbie statku;
b) dla wypadku lub choroby, przypisanymi rozmyślnemu działaniu lub rozmyślnej winie albo złemu sprawowaniu się chorego, zranionego lub zmarłego;
c) dla choroby lub ułomności zatajonych z własnej woli w chwili zaciągu.
3. Ustawodawstwo krajowe może przewidzieć, że obowiązki armatora nie będą się stosować do choroby ani do śmierci przypisanej bezpośrednio chorobie, jeżeli zatrudniona osoba odmówiła poddania się badaniom lekarskim w chwili zaciągu.

Artykuł 3

Dla celów niniejszej Konwencji pomoc na rachunek armatora obejmuje:
a) opiekę lekarską i dostarczanie leków oraz innych środków leczniczych o wystarczającej jakości i ilości;
b) wyżywienie i zakwaterowanie.

Artykuł 4

1. Pomoc będzie obciążać armatora do chwili wyzdrowienia chorego lub zranionego albo do chwili stwierdzenia trwałego charakteru choroby lub niezdolności.
2. Jednakże ustawodawstwo krajowe może przewidzieć, że pomoc na rachunek armatora będzie ograniczona do okresu, który nie będzie mógł być krótszy od szesnastu tygodni począwszy od dnia wypadku lub początku choroby.
3. Ponadto jeżeli istnieje obowiązkowy system ubezpieczenia na wypadek choroby, obowiązkowy system ubezpieczenia od wypadków lub system odszkodowania za wypadki przy pracy, który pozostaje w mocy w stosunku do marynarzy na terytorium, na którym statek jest zarejestrowany, ustawodawstwo krajowe może przewidzieć, że:
a) armator przestanie być odpowiedzialny w stosunku do osoby chorej lub zranionej począwszy od chwili, gdy osoba ta ma prawo do pomocy leczniczej na podstawie systemu ubezpieczenia lub odszkodowania;
b) armator przestanie być odpowiedzialny począwszy od chwili przepisanej przez ustawę dotyczącą udzielania pomocy leczniczej na podstawie systemu ubezpieczenia lub odszkodowania uprawnionym z tego systemu, chociaż osoba chora lub zraniona nie jest sama objęta tym systemem, pod warunkiem, iż osoba ta nie jest wyłączona od pomocy z uwagi na każde ograniczenie dotyczące szczególnie pracowników — obcokrajowców lub pracowników nie mieszkających na terytorium, na którym statek jest zarejestrowany.

Artykuł 5

1. Jeżeli choroba lub wypadek powodują niezdolność do pracy, armator będzie wypłacać:
a) całość zarobku tak długo, jak chory lub ranny pozostaje na statku;
b) począwszy od zejścia ze statku, jeżeli chory posiada na utrzymaniu rodzinę, całość lub część zarobku według przepisów ustawodawstwa krajowego do chwili wyzdrowienia lub do chwili stwierdzenia trwałego charakteru choroby lub niezdolności.
2. Jednakże ustawodawstwo krajowe może ograniczyć odpowiedzialność armatora, jeżeli chodzi o wypłacanie całości lub części zarobku osobie, która zeszła ze statku, do okresu, który nie może być krótszy od szesnastu tygodni, począwszy od dnia wypadku lub początku choroby.
3. Ponadto jeżeli istnieje obowiązkowy system ubezpieczenia na wypadek choroby, obowiązkowy system ubezpieczenia od wypadków lub system odszkodowania za wypadki przy pracy, który pozostaje w mocy w stosunku do marynarzy na terytorium, na którym statek jest zarejestrowany, ustawodawstwo krajowe może przewidzieć, że:
a) armator przestanie być odpowiedzialny w stosunku do osoby chorej lub zranionej począwszy od chwili, gdy osoba ta ma prawo do świadczeń pieniężnych na podstawie systemu ubezpieczenia lub odszkodowania;
b) armator przestanie być odpowiedzialny począwszy od chwili przepisanej przez ustawę dotyczącą udzielania świadczeń pieniężnych na podstawie systemu ubezpieczenia lub odszkodowania uprawnionym z tego systemu, chociaż osoba chora lub zraniona nie jest sama objęta tym systemem, pod warunkiem iż osoba ta nie jest wyłączona od tych świadczeń z uwagi na każde ograniczenie dotyczące szczególnie pracowników — obcokrajowców lub pracowników nie mieszkających na terytorium, na którym statek jest zarejestrowany.

Artykuł 6

1. Armator będzie ponosić koszty repatriacji każdego chorego lub zranionego wysadzonego na ląd w czasie rejsu w następstwie choroby lub wypadku.
2. Portem repatriacyjnym będzie:
a) albo port zaciągu;
b) albo port odjazdu statku;
c) albo port macierzystego kraju chorego lub zranionego; albo kraju, do którego przynależy chory lub zraniony;
d) albo inny port ustalony w drodze porozumienia między zainteresowanymi i kapitanem lub armatorem za zgodą właściwej władzy.
3. Koszty repatriacji będą obejmować wszystkie wydatki dotyczące przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia chorego lub zranionego w czasie podróży, jak też koszty utrzymania chorego lub zranionego do ustalonej chwili wyjazdu.
4. Jeżeli chory lub zraniony może pracować, armator może uwolnić się od świadczeń repatriacyjnych na swój rachunek, zapewniając mu odpowiednią pracę na pokładzie statku udającego się do jednego z przeznaczeń, przewidzianych w ust. 2 niniejszego artykułu.

Artykuł 7

1. Armator będzie ponosić koszty pogrzebu w razie śmierci na pokładzie lub w razie śmierci na lądzie, jeżeli w chwili śmierci poszkodowany miałby roszczenie do pomocy na rachunek armatora.
2. Ustawodawstwo krajowe może przewidzieć zwrot przez instytucję ubezpieczeniową kosztów poniesionych przez armatora, jeżeli system ubezpieczenia społecznego lub odszkodowania obejmuje świadczenia na koszty pogrzebu.

Artykuł 8

Ustawodawstwo krajowe będzie wymagać od armatora lub od jego przedstawiciela, aby podjął środki w celu zabezpieczania mienia pozostawionego na pokładzie przez chorego, zranionego lub zmarłego objętego niniejszą Konwencją.

Artykuł 9

Ustawodawstwo krajowe przewidzi postanowienia w celu zapewnienia szybkiego i mało kosztownego rozstrzygania sporów, jakie mogą nastąpić w związku z obowiązkami armatora na podstawie niniejszej Konwencji.

Artykuł 10

Armator może być zwolniony od obowiązków ustanowionych w artykułach 4, 6 i 7 niniejszej Konwencji w zakresie, w jakim obowiązki te byłyby ponoszone przez władze publiczne.

Artykuł 11

Konwencja niniejsza jak też ustawodawstwa krajowe będą interpretowane i stosowane, jeżeli chodzi o świadczenia przysługujące na podstawie niniejszej Konwencji, w sposób zapewniający równość traktowania wszystkim marynarzom, bez różnicy obywatelstwa, zamieszkania lub rasy.

Artykuł 12

Konwencja niniejsza nie narusza w niczym żadnej ustawy, żadnego orzeczenia, żadnego zwyczaju i żadnego układu między armatorami i marynarzami, które zapewniają warunki korzystniejsze od przewidzianych w niniejszej Konwencji.

* * *

Artykuł 13: Deklaracje stosowania do terytoriów niemetropolitalnych 2.
Artykuły 14—20: Standardowe postanowienia końcowe 3.

* Jednomasztowe statki na Morzu Arabskim o pojemności 150—200 ton rejestrowych.
2Patrz Załącznik II.
3 Patrz Załącznik I.