ZALECENIE Nr 135
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące ustalania plac minimalnych, zwłaszcza w odniesieniu do krajów rozwijających się.

Sesja Konferencji: 54

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 3 czerwca 1970 r. na pięćdziesiątej czwartej sesji,

wziąwszy pod uwagę brzmienie Zalecenia dotyczącego ustanowienia metod ustalania płac minimalnych, z 1928 r., Zalecenia dotyczącego metod ustalania płac minimalnych (rolnictwo), z 1951 r., i Zalecenia dotyczącego jednakowego wynagrodzenia, z 1951 r., które zawierają cenne wytyczne dla organów zajmujących się ustalaniem płac minimalnych,

zważywszy, że doświadczenia ostatnich lat uwydatniły znaczenie pewnych dodatkowych czynników dotyczących ustalania płac minimalnych, a zwłaszcza znaczenie, jakie ma przyjęcie kryteriów, które utworzą z systemów płac minimalnych zarówno skuteczny instrument ochrony socjalnej, jak i element polityki rozwoju gospodarczego i społecznego,

zważywszy, że ustalanie płac minimalnych nie powinno w żadnym wypadku wpływać ujemnie na prowadzenie i wzrost swobodnych rokowań zbiorowych umożliwiających ustalania plac na poziomie wyższym niż poziom płac minimalnych,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące metod ustalania płac minimalnych i problemów z tym związanych, zwłaszcza w odniesieniu do krajów rozwijających się, która to sprawa stanowi piąty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia, przyjmuje dnia dwudziestego drugiego czerwca tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące ustalania plac minimalnych, z 1970 r.:

I. CELE USTALANIA PŁAC MINIMALNYCH

1. Ustalanie płac minimalnych powinno stanowić jeden z elementów polityki mającej na celu przezwyciężenie ubóstwa oraz zaspokojenie potrzeb wszystkich pracowników i ich rodzin.

2. Głównym celem ustalania płac minimalnych powinna być niezbędna ochrona socjalna pracowników w zakresie dopuszczalnego minimum poziomu płac.

II. KRYTERIA DOTYCZĄCE OKREŚLANIA POZIOMU PŁAC MINIMALNYCH

3. Przy określaniu poziomu płac minimalnych należy, w szczególności, brać pod uwagę następujące kryteria:
a) potrzeby pracowników i ich rodzin;
b) ogólny poziom płac w kraju;
c) koszty utrzymania i ich fluktuacje;
d) świadczenia z tytułu ubezpieczeń społecznych;
e) porównanie ze stopą życiową innych grup społecznych;
f) czynniki natury gospodarczej, łącznie z wymaganiami rozwoju gospodarczego, poziomem wydajności pracy i dążeniem do osiągnięcia i utrzymania wysokiego poziomu zatrudnienia.

III. ZAKRES STOSOWANIA SYSTEMU USTALANIA PŁAC MINIMALNYCH

4. Liczba i grupy pracowników, którzy stosownie do art. 1 Konwencji dotyczącej ustalania płac minimalnych, z 1970 r., nie są objęci ochroną, powinna być ograniczona do minimum.

5. 1) System płac minimalnych może być stosowany do pracowników objętych ochroną na podstawie art. 1 Konwencji albo przez ustalenie jedynej powszechnie stosowanej płacy minimalnej, albo też przez ustalenie szeregu płac minimalnych, stosowanych do odrębnych grup pracowników.
2) System oparty na jedynej płacy minimalnej:
a) nie musi być niezgodny z ustaleniem zróżnicowanych stawek płac w różnych regionach lub strefach, uwzględniającym różnice w poziomie kosztów utrzymania;
b) nie powinien osłabiać skutków poprzednich lub przyszłych decyzji, ustalających płace minimalne dla poszczególnych grup pracowników na poziomie wyższym aniżeli powszechnie stosowane minimum.

IV. METODY USTALANIA PŁAC MINIMALNYCH

6. Metody ustalania płac minimalnych, przewidziane w art. 4 Konwencji, mogą przybrać różne formy; w szczególności ustalanie płac minimalnych może nastąpić w drodze:
a) ustawy;
b) decyzji właściwej władzy, połączonej lub nie połączonej z postanowieniem przewidującym wzięcie pod uwagę zaleceń innych organów;
c) decyzji komisji lub rad do spraw płac;
d) orzeczeń komisji arbitrażowych lub sądów pracy; albo
e) decyzji nadających moc obowiązującą postanowieniom układów zbiorowych.

7. Konsultacje, o których mowa w ust. 2 art. 4 Konwencji, powinny w szczególności dotyczyć następujących spraw:
a) wyboru i stosowania kryteriów, które należy brać pod uwagę przy ustalaniu poziomu plac minimalnych;
b) stawki lub stawek płac minimalnych, jakie mają być ustalone;
c) uaktualniania, od czasu do czasu, stawki lub stawek płac minimalnych;
d) trudności napotykanych przy stosowaniu ustawodawstwa dotyczącego płac minimalnych;
e) zbierania danych i przeprowadzania badań w celu informowania władz zajmujących się ustalaniem płac minimalnych.

8. W krajach, w których powołano do życia organy udzielające opinii właściwej władzy w sprawie płac minimalnych lub upoważnione przez rząd do podejmowania decyzji w tych sprawach, osoby uczestniczące w stosowaniu metod ustalania płac minimalnych, na podstawie ust. 3 art. 4 Konwencji, powinny być członkami tych organów.

9. Osoby reprezentujące ogólne interesy kraju, których uczestnictwo w stosowaniu metod ustalania płac minimalnych jest przewidziane w art. 4 ust. 3 b) Konwencji, powinny być niezależne i mieć odpowiednie kwalifikacje oraz w razie potrzeby, mogą być urzędnikami państwowymi zajmującymi się dziedziną stosunków zawodowych, planowania gospodarczego i społecznego, lub kształtowania polityki gospodarczej i społecznej.

10. W stopniu, w jakim warunki krajowe na to pozwalają, należy przeznaczyć odpowiednie środki na gromadzenie danych statystycznych i innych, niezbędnych do analizowania odpowiednich czynników gospodarczych, w szczególności wymienionych w ust. 3 niniejszego Zalecenia, i ich prawdopodobnego rozwoju.

V. UAKTUALNIANIE PŁAC MINIMALNYCH

11. Stawki płac minimalnych powinny być od czasu do czasu uaktualnione, w celu uwzględnienia zmian kosztów utrzymania i innych warunków ekonomicznych.

12. W tym celu można dokonywać przeglądu stawek płac minimalnych z punktu widzenia kosztów utrzymania i innych warunków ekonomicznych bądź w regularnych odstępach czasu, bądź, gdy taki przegląd zostanie uznany za pożądany, w świetle zmian wskaźników kosztów utrzymania.

13. 1) W celu ułatwienia stosowania ust. 11 niniejszego Zalecenia, należy przeprowadzać co pewien czas badania na temat sytuacji gospodarczej kraju, łącznie z tendencjami rozwojowymi dochodu na osobę, wydajności pracy, zatrudnienia, bezrobocia i niepełnego zatrudnienia, w stopniu, na jaki zezwalają zasoby krajowe.
2) Częstotliwość takich badań powinna być określona w zależności od warunków krajowych.

VI. WPROWADZANIE W ŻYCIE

14. Środki mające na celu zapewnienie skutecznego stosowania wszystkich postanowień dotyczących płac minimalnych, zgodnie z art. 5 Konwencji, powinny obejmować:
a) przedsięwzięcia umożliwiające pracownikom, potrzebującym ochrony, zaznajomienie się z postanowieniami dotyczącymi płac minimalnych w językach lub dialektach zrozumiałych dla nich, z uwzględnieniem w odpowiednich wypadkach potrzeb analfabetów;
b) zatrudnienie wystarczającej liczby odpowiednio wyszkolonych inspektorów, posiadających zakres władzy i korzystających z ułatwień niezbędnych do wykonywania ich obowiązków;
c) odpowiednie sankcje na wypadek naruszenia postanowień dotyczących płac minimalnych;
d) uproszczenie przepisów prawnych i postępowania oraz innych właściwych środków umożliwiających pracownikom skuteczne korzystanie z praw, przyznanych im przez przepisy prawne dotyczące płac minimalnych, łącznie z prawem do odzyskania sum, których im nie dopłacono;
e) współdziałanie organizacji pracodawców i pracowników w wysiłkach mających na celu ochronę pracowników przed nadużyciami;
f) dostateczną ochronę pracowników przed represjami.