ZALECENIE Nr 194
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące listy chorób zawodowych oraz rejestrowania i zgłaszania wypadków i chorób zawodowych.

Sesja Konferencji: 90

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 3 czerwca 2002 r. na dziewięćdziesiątej sesji,

biorąc pod uwagę Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia pracowników i środowiska pracy, z 1981 r. oraz Zalecenie dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r.

uwzględniając listę chorób zawodowych poprawioną w 1980 r. i załączoną do Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadku przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r.,

uznając potrzebę wzmocnienia procedur rejestrowania oraz zgłaszania wypadków i chorób zawodowych w celu identyfikowania ich przyczyn, ustanowienia środków zapobiegawczych, promowania harmonizacji systemów rejestrowania i zgłaszania oraz udoskonalenia procesu przyznawania odszkodowań w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

uznając potrzebę uproszczenia mechanizmu uaktualniania listy chorób zawodowych,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące rejestrowania oraz zgłaszania wypadków i chorób zawodowych, jak również regularnego przeglądu i uaktualniania listy chorób zawodowych, która to sprawa stanowi piąty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę Zalecenia, przyjmuje dnia 20 czerwca dwa tysiące drugiego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące listy chorób zawodowych, z 2002 r.

1. Podczas tworzenia, przeglądu i stosowania systemów rejestrowania oraz zgłaszania wypadków i chorób zawodowych, właściwa władza powinna uwzględniać Kodeks dobrych praktyk dotyczący rejestrowania oraz zgłaszania wypadków i chorób zawodowych, z 1996 r. oraz inne odnoszące się do tych zagadnień kodeksy dobrych praktyk lub poradniki, które mogą być w przyszłości przyjęte przez Międzynarodowe Biuro Pracy.

2. Właściwa władza opracuje, po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców, krajową listę chorób zawodowych dla celów zapobiegania, rejestrowania, zgłaszania i, jeśli ma to zastosowanie, wypłaty odszkodowań. Lista ta powinna odpowiadać specyficznym, krajowym warunkom i praktykom oraz może być, jeśli taka konieczność wystąpi, opracowywana etapami. Powinna przy tym:
a) dla celów zapobiegania, rejestrowania, zgłaszania oraz wypłaty odszkodowań, obejmować co najmniej wszystkie choroby wymienione w Wykazie I Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r., zmienionym w 1980 r.,
b) w możliwie największym stopniu, uwzględniać inne choroby podane w liście chorób zawodowych załączonej do niniejszego Zalecenia.
c) jeśli to możliwe, zawierać część zatytułowaną, „Inne choroby, które mogą być związane z warunkami środowiska pracy”.

3. Lista chorób zawodowych załączona do niniejszego Zalecenia powinna być regularnie poddawana przeglądowi i aktualizowana podczas trójstronnych spotkań ekspertów zwołanych przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy. Każda zaktualizowana lista chorób zawodowych zostanie przedstawiona Radzie Administracyjnej do akceptacji, a po jej uzyskaniu zastąpi dotychczas obowiązującą i będzie podana do wiadomości Członków Międzynarodowej Organizacji Pracy.

4. Krajowa lista chorób zawodowych powinna być rewidowana i aktualizowana z należytym uwzględnieniem najbardziej aktualnej listy załączonej do niniejszego zalecenia i opracowanej zgodnie z punktem 3 powyżej.

5. Każde Państwo członkowskie powinno przekazać do Międzynarodowego Biura Pracy krajową listę chorób zawodowych w możliwie najkrótszym terminie od jej utworzenia oraz każdorazowo w przypadku jej rewizji, aby ułatwić regularną weryfikację i aktualizowanie listy chorób zawodowych załączonej do niniejszego Zalecenia.

6. Każde Państwo członkowskie powinno przekazywać corocznie do Międzynarodowego Biura Pracy pełne dane statystyczne dotyczące wypadków przy pracy, chorób zawodowych i, jeżeli ma to zastosowanie, niebezpiecznych wydarzeń oraz wypadków w drodze do pracy i z pracy, w celu ułatwiania międzynarodowej wymiany i porównywania tych danych.

Załącznik

Lista chorób zawodowych

1. Choroby wywołane przez czynniki zewnętrzne

1.1. Choroby wywołane przez substancje chemiczne

1.1.1. Choroby wywołane przez beryl lub jego toksyczne związki
1.1.2. Choroby wywołane przez kadm lub jego toksyczne związki
1.1.3. Choroby wywołane przez fosfor lub jego toksyczne związki
1.1.4. Choroby wywołane przez chrom lub jego toksyczne związki
1.1.5. Choroby wywołane przez mangan lub jego toksyczne związki
1.1.6. Choroby wywołane przez arsen lub jego toksyczne związki
1.1.7. Choroby wywołane przez rtęć lub jej toksyczne związki
1.1.8. Choroby wywołane przez ołów lub jego toksyczne związki
1.1.9. Choroby wywołane przez fluor lub jego toksyczne związki
1.1.10. Choroby wywołane dwusiarczkiem węgla
1.1.11. Choroby wywołane chloropochodnymi węglowodanów szeregu tłuszczowego lub węglowodorów aromatycznych
1.1.12. Choroby wywołane przez benzen lub jego toksycznymi homologami
1.1.13. Choroby wywołane przez saletro i amonopochodne benzenu lub jego homologów
1.1.14. Choroby wywołane przez nitroglicerynę lub inne estry kwasu azotowego
1.1.15. Choroby wywołane przez alkohole, glikole lub keton
1.1.16. Choroby wywołane przez gazy duszące: tlenek węgla, cyjanowodór lub jego toksyczne pochodne, siarkowodór.
1.1.17. Choroby wywołane przez akrylonitryl
1.1.18. Choroby wywołane przez tlenki azotu
1.1.19. Choroby wywołane przez wanad lub jego toksyczne związki
1.1.20. Choroby wywołane przez antymon lub jego toksyczne związki
1.1.21. Choroby wywołane przez heksan
1.1.22. Choroby zębów spowodowane przez kwasy mineralne
1.1.23. Choroby spowodowane środkami farmaceutycznymi
1.1.24. Choroby spowodowane przez tal lub jego związki
1.1.25. Choroby spowodowane przez osm lub jego związki
1.1.26. Choroby spowodowane przez selen lub jego związki
1.1.27. Choroby spowodowane przez miedź lub jej związki
1.1.28. Choroby spowodowane przez cynę lub jej związki
1.1.29. Choroby spowodowane przez cynk lub jego związki
1.1.30. Choroby spowodowane przez ozon, fosgen
1.1.31. Choroby spowodowane substancjami drażniącymi: benzochinon innymi substancjami drażniącymi rogówkę
1.1.32. Choroby wywołane przez inne substancje chemiczne nie wymienione powyżej, jeśli istnieje związek pomiędzy narażeniem pracownika na daną substancję chemiczną i chorobą, na którą cierpi.

1.2. Choroby wywołane czynnikami fizycznymi

1.2.1. Upośledzenie słuchu wywołane przez hałas
1.2.2. Choroby wywołane przez wibracje (zaburzenia pracy mięśni, ścięgien, kości, stawów, naczyń obwodowych lub nerwów obwodowych)
1.2.3. Choroby wywołane przez pracę w sprężonym powietrzu
1.2.4. Choroby wywołane przez promieniowanie jonizujące
1.2.5. Choroby wywołane przez promieniowanie cieplne
1.2.6. Choroby wywołane przez promieniowanie nadfioletowe
1.2.7. Choroby wywołane przez skrajne temperatury (np. udar słoneczny, odmrożenie)
1.2.8. Choroby wywołane innymi czynnikami fizycznymi niż wymienione powyżej w punktach od 1.2.1. do 1.2.7., jeżeli istnieje bezpośredni związek pomiędzy narażeniem pracownika na te czynniki fizyczne a chorobą na którą pracownik cierpi.

1.3. Czynniki biologiczne

1.3.1. Zakaźne lub powodowane przez pasożyty choroby, którymi pracownik zaraził się w pracy, jeżeli istniało tam szczególne ryzyko zanieczyszczenia

2. Choroby systemów głównych organów

2.1. Choroby zawodowe układy oddechowego

2.1.1. Choroby płuc wywołane przez pyły mineralne powodujące stwardnienie (pylica krzemowa, pylica węglowo-krzemowa, pylica azbestowa) i krzemicogruźlica, pod warunkiem, że krzem jest istotnym czynnikiem powodującym niesprawność lub śmierć
2.1.2. Choroby płucno-oskrzelowe wywołane przez pyły metali twardych
2.1.3. Choroby płucno-oskrzelowe wywołane przez pułki bawełny, lnu, konopi lub sizalu (byssinoza)
2.1.4. Zawodowa astma wywołana przez uznane czynniki uczulające lub substancje drażniące, właściwe dla miejsca pracy
2.1.5. Zewnętrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych wywołane przez wdychanie pyłów organicznych, jak to określa ustawodawstwo i przepisy krajowe
2.1.6. Pylica żelazna
2.1.7. Przewlekłe uporczywe choroby płucne
2.1.8. Choroby płuc wywołane przez aluminium
2.1.9. Zaburzenie górnych dróg oddechowych spowodowane przez uznane czynniki uczulające lub substancje drażniące właściwe dla rodzaju pracy
2.1.10. Każda inna choroba układu oddechowego nie wymieniona powyżej w punktach od 2.1.1. do 2.1.9., spowodowana przez czynnik jeśli istnieje bezpośredni związek pomiędzy narażeniem pracownika na działanie tego czynnika i chorobą, na którą cierpi pracownik

2.2. Zawodowe choroby skóry

2.2.1. Choroby skóry wywołane przez czynniki fizyczne, chemiczne i biologiczne niewymienione w innych punktach
2.2.2. Bielactwo nabyte spowodowane przez pracę

2.3. Zawodowe zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

2.3.1. Zaburzenie mięśniowo-szkieletowe wywołane przez specyficzne działania w pracy lub środowisko, gdzie obecne są szczególne czynniki zwiększające ryzyko
Przykładami takich działań lub środowiska są:
(a) nagłe lub powtarzane ruchy
(b) gwałtowny (wymuszony) wysiłek
(c) nadmierna koncentracja siły mechanicznej
(d) niewygodna lub nienaturalna pozycja
(e) wibracje
Zimno występujące lokalnie lub właściwe dla środowiska może zwiększyć ryzyko zachorowania.

3. Nowotwory zawodowe

3.1. Nowotwory wywołane przez następujące czynniki

3.1.1. Azbest
3.1.2. Benzydyna i sole
3.1.3. Dwuchlorometyl eteru
3.1.4. Chrom i jego związki
3.1.5. Smołę lub asfalt, sadzę
3.1.6. Betanaftyloamina
3.1.7. Chlorek winylu
3.1.8. Benzen lub jego toksyczne homologii
3.1.9. Choroby wywołane przez saletro i amonopochodne benzenu lub jego homologów
3.1.10. Promieniowanie jonizujące
3.1.11. Dziegieć, smołę, bitum, olej mineralny, antracen, lub związki, produkty albo pozostałości tych substancji
3.1.12. Emisję pieców koksowniczych
3.1.13. Związki niklu
3.1.14. Pyły drzewne
3.1.15. Nowotwory wywołane przez inne czynniki niewymienione powyżej w punktach od 3.1.1 do 3.1.14. , jeśli istnieje bezpośredni związek pomiędzy narażeniem pracownika na działanie tych czynników i nowotworem, na który cierpi pracownik.

4. Inne choroby

4.1. Oczopląs górników