KONWENCJA Nr 154 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotycząca popierania rokowań zbiorowych Data wejścia w życie: 11 sierpnia 1983 r. Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 3 czerwca 1981 r. na sześćdziesiątej siódmej sesji, potwierdzając postanowienie Deklaracji Filadelfijskiej uznające „uroczysty obowiązek Międzynarodowej Organizacji Pracy popierania wśród różnych narodów świata programów, zapewniających rzeczywiste uznanie prawa rokowań zbiorowych" i stwierdzając, że zasada ta ma „całkowite zastosowanie do wszystkich narodów na świecie", mając na uwadze kluczowe znaczenie istniejących norm międzynarodowych zawartych w Konwencji dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych, z 1948 r.. Konwencji dotyczącej prawa organizowania się i rokowań zbiorowych, z 1949 r., Zalecenia dotyczącego układów zbiorowych, z 1951 r., Zalecenia dotyczącego dobrowolnego pojednawstwa i arbitrażu, z 1951 r., Konwencji i Zalecenia dotyczących stosunków pracy (służba publiczna), z 1978 r., a także Konwencji i Zalecenia dotyczących administracji pracy, z 1978 r., uważając, że pożądane jest poczynienie większych wysiłków dla osiągnięcia celów tych norm i, w szczególności, ogólnych zasad ustanowionych w art. 4 Konwencji dotyczącej prawa organizowania się i rokowań zbiorowych, z 1949 r. i ust. l Zalecenia dotyczącego układów zbiorowych, z 1951 r., uważając w związku z tym, że normy te powinny zostać uzupełnione przez odpowiednie środki oparte na nich i mające na celu popieranie swobodnych i dobrowolnych rokowań zbiorowych, postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące popierania rokowań zbiorowych, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji, postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę konwencji międzynarodowej, przyjmuje dnia dziewiętnastego czerwca tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego pierwszego roku następującą Konwencję, która otrzyma nazwę: Konwencja dotycząca rokowań zbiorowych, z 1981 r.: CZĘŚĆ I ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE Artykuł 1 1. Niniejsza Konwencja ma zastosowanie do wszystkich dziedzin działalności gospodarczej. 2. Zakres, w jakim gwarancje przewidziane w niniejszej Konwencji mają zastosowanie do sił zbrojnych i policji, może być określony w drodze ustawodawstwa lub praktyki krajowej. 3. Jeśli chodzi o służbę publiczną, odrębne zasady stosowania niniejszej Konwencji mogą być ustalone w drodze ustawodawstwa lub praktyki krajowej. Artykuł 2 Dla celów niniejszej Konwencji określenie „rokowania zbiorowe" dotyczy wszystkich negocjacji, które następują między pracodawcą, grupą pracodawców albo co najmniej jedną organizacją pracodawców z jednej strony i co najmniej jedną organizacją pracowników z drugiej, w celu: a) określenia warunków pracy i zatrudnienia; i/lub b) uregulowania stosunków między pracodawcami a pracownikami; i/lub c) uregulowania stosunków między pracodawcami lub ich organizacjami a organizacją lub organizacjami pracowników. Artykuł 3 1. Jeśli ustawodawstwo lub praktyka krajowa uznają istnienie przedstawicieli pracowników, zgodnie z ich definicją zawartą w art. 3 b) Konwencji dotyczącej przedstawicieli pracowników, z 1971 r., ustawodawstwo lub praktyka krajowa mogą określić stopień, w jakim określenie „rokowania zbiorowe" będzie się również rozciągało, dla celów niniejszej Konwencji, na negocjacje z tymi przedstawicielami. 2. Jeśli w wykonaniu ust. 1 niniejszego artykułu określenie „rokowania zbiorowe" obejmuje również negocjacje z przedstawicielami pracowników, o których mowa w tym ustępie, zostaną podjęte, jeśli okaże się to konieczne, odpowiednie środki dla zapewnienia, by obecność tych przedstawicieli nie została wykorzystana w celu osłabienia pozycji zainteresowanych organizacji pracowników. CZĘŚĆ II METODY STOSOWANIA Artykuł 4 Postanowienia niniejszej Konwencji, jeśli nie zostały wprowadzone w życie w drodze układów zbiorowych, orzeczeń arbitrażowych lub w inny sposób zgodny z praktyką krajową, będą wprowadzane w życie w drodze ustawodawstwa krajowego. CZĘŚĆ III POPIERANIE ROKOWAŃ ZBIOROWYCH Artykuł 5 1. W celu popierania rokowań zbiorowych zostaną podjęte środki dostosowane do warunków krajowych. 2. Środki, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, będą miały na celu: a) umożliwienie prowadzenia rokowań zbiorowych wszystkim pracodawcom i wszystkim grupom pracowników w dziedzinach działalności objętych zakresem niniejszej Konwencji; b) stopniowe rozciągnięcie rokowań zbiorowych na wszystkie sprawy, o których mowa w art. 2 a), b) oraz c) niniejszej Konwencji; c) zachęcanie do tworzenia procedur uzgodnionych przez organizacje pracodawców i pracowników; d) nieutrudnianie rokowań zbiorowych przez brak zasad proceduralnych lub ich nieadekwatność albo niewłaściwość; e) ustanowienie takich organów i procedur dla rozwiązywania sporów dotyczących pracy, by przyczyniały się one do popierania rokowań zbiorowych. Artykuł 6 Postanowienia niniejszej Konwencji nie wykluczają działania systemów stosunków zawodowych, w których rokowania zbiorowe odbywają się w ramach mechanizmów lub instytucji pojednawstwa i/lub arbitrażu, w których dobrowolnie uczestniczą strony rokowań zbiorowych. Artykuł 7 Środki podejmowane przez władze publiczne w celu zachęcenia do rozwoju rokowań zbiorowych i popierania tego rozwoju będą przedmiotem uprzednich konsultacji i, jeśli to możliwe, porozumienia między władzami publicznymi a organizacjami pracodawców i pracowników. Artykuł 8 Środki podejmowane w celu popierania rokowań zbiorowych nie będą rozumiane ani stosowane w taki sposób, by naruszyć swobodę rokowań zbiorowych. CZĘŚĆ IV POSTANOWIENIA KOŃCOWE Artykuł 9 Niniejsza Konwencja nie rewiduje żadnych istniejących konwencji czy zaleceń. * * * Artykuły 10—17: Standardowe postanowienia końcowe 1. _________________________________________ 1 Patrz Zalacznik I