ZALECENIE Nr 80
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące ograniczenia pracy nocnej dzieci i młodocianych w zajęciach nieprzemysłowych.

Sesja Konferencji:29

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Montrealu przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 19 września 1946 r. na dwudziestej dziewiątej sesji,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące ograniczenia pracy nocnej dzieci i młodocianych w zajęciach nieprzemysłowych, która to sprawa stanowi trzeci punkt porządku dziennego sesji,

w związku z przyjęciem Konwencji na ten temat i postanowiwszy uzupełnić tę Konwencję zaleceniem,

przyjmuje dnia dziewiątego października tysiąc dziewięćset czterdziestego szóstego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące pracy nocnej młodocianych (zajęcia nieprzemysłowe), z 1946 r.:

zważywszy, że Konwencja dotycząca pracy nocnej młodocianych (zajęcia nieprzemysłowe), z 1946 r. tworzy podstawę dla prawnej ochrony przed niebezpieczeństwami związanymi z pracą nocną w zajęciach nieprzemysłowych, gdzie zatrudnione są duże liczby młodych pracowników;

zważywszy jednak, że chociaż z powodu dużej różnorodności form zatrudnienia, do których stosują się jej postanowienia i z powodu różnych tradycji i warunków charakterystycznych w każdym kraju, Konwencja pozostawia ustawodawstwu krajowemu dostosowanie realizacji norm w niej ustanowionych do warunków danego kraju, niemniej pożądane jest zapewnienie możliwie jednolitego stosowania Konwencji; oraz

zważywszy, że pożądane jest uwzględnienie pewnych metod, które - jak stwierdzono — dają zadowalające wyniki, a które mogą odpowiednio posłużyć za wskazówki Członkom Organizacji;

Konferencja zaleca, by każdy Członek zastosował następujące postanowienia tak szybko, jak pozwolą na to warunki krajowe, i złożył sprawozdanie do Międzynarodowego Biura Pracy, zgodnie z życzeniem Rady Administracyjnej, o środkach podjętych dla ich wprowadzenia w życie.

I. ZAKRES UREGULOWAŃ

1. Postanowienia Konwencji dotyczącej pracy nocnej młodocianych (zajęcia nieprzemysłowe), z 1946 r, powinny być stosowane do wszystkich zawodów wykonywanych w następujących przedsiębiorstwach lub usługach, lub w powiązaniu z nimi, zarówno w sektorze publicznym jak i prywatnym:
a) przedsiębiorstwa handlowe, włączając dostawy do domu;
b) usługi pocztowo-telekomunikacyjne, włączając dostawy do domu;
c) przedsiębiorstwa i usługi administracyjne, w których zatrudnieni zajmują się głównie pracą biurową;
d) zakłady prasowe (edycja, dystrybucja, dostawa do domu, kolportaż prasy na ulicach lub w miejscach publicznych);
e) hotele, pensjonaty, restauracje, kluby, kawiarnie i inne lokale gastronomiczne;
f) zakłady świadczące usługi lecznicze i opiekuńcze ludziom chorym, niedołężnym, pozostającym bez środków do życia lub sierotom;
g) teatry i miejsca rozrywki publicznej;
h) handel wędrowny, handel obwoźny towarów wszelkiego rodzaju i wszystkie inne zajęcia lub usługi prowadzone na ulicach lub w innych miejscach publicznych;
i) wszystkie inne prace, zajęcia lub usługi nieprzemysłowe, nierolnicze i nieżeglugowe.

2. Nie naruszając postanowień Konwencji dotyczącej pracy nocnej młodocianych (zajęcia nieprzemysłowe), z 1946 r., które zezwalają Członkom na wyłączenie z ich stosowania służby domowej, wykonywanej za wynagrodzeniem w prywatnym gospodarstwie domowym i zatrudnienia przy pracy, która nie jest uznawana za szkodliwą dla zdrowia dzieci i młodocianych, niebezpieczną dla nich lub przynoszącą im uszczerbek, w przedsiębiorstwach rodzinnych, w których pracują tylko rodzice i ich dzieci lub podopieczni, zwraca się uwagę Członków na to, iż byłoby pożądane:
a) przyjęcie odpowiednich środków prawnych i administracyjnych dla ograniczenia pracy nocnej dzieci i młodocianych poniżej osiemnastego roku życia, zatrudnionych w służbie domowej;
b) rozciągnięcie na wszystkie przedsiębiorstwa prowadzone dla zysku, bez względu na związki rodzinne istniejące między osobami w nich zaangażowanymi, stosowania uregulowań odnoszących się do ograniczenia pracy nocnej w zajęciach nieprzemysłowych.

II. ZATRUDNIENIE W PUBLICZNYCH IMPREZACH ROZRYWKOWYCH

3. Jeśli władze lokalne są upoważnione, zgodnie z postanowieniami art. 5 Konwencji dotyczącej pracy nocnej młodocianych (zajęcia nieprzemysłowe), z 1946 r., do wydawania indywidualnych licencji dzieciom i młodocianym, zezwalających im na występowanie w nocy w charakterze wykonawców w publicznych imprezach rozrywkowych lub na uczestniczenie w nocy w charakterze wykonawców w kręceniu filmów, nadzór nad wydawaniem takich licencji powinien należeć do wyższej władzy, do której zainteresowane osoby mogą się odwołać od odmowy wydania licencji albo od jakichkolwiek warunków, jakie ona na nie nakłada.

4. Licencje powinny być wydawane na czas określony i powinny podlegać wszelkim warunkom koniecznym w każdym przypadku dla ochrony dziecka lub młodocianego.

5. Licencje powinny być przyznawane dzieciom poniżej czternastego roku życia tylko w wyjątkowych przypadkach, w których są one uzasadnione potrzebą szkolenia zawodowego lub uzdolnieniami dziecka i powinny być uzależnione od spełnienia następujących warunków:
a) licencje powinny być z reguły ograniczone do dzieci uczęszczających do instytucji kształcenia dramatycznego lub muzycznego;
b) zatrudnienie w nocy powinno być ograniczone w miarę możliwości do trzech wieczorów tygodniowo lub przeciętnie do trzech wieczorów tygodniowo rozliczanych w dłuższym okresie czasu;
c) praca powinna być przerwana o godzinie dziesiątej wieczorem lub powinien być zapewniony okres odpoczynku w wymiarze szesnastu kolejnych godzin.

III. METODY NADZORU

6. Respektując zasadę określoną w ust. 12 Zalecenia dotyczącego inspekcji pracy, z 1923 r., zgodnie z którą w skład służby inspekcji powinni wchodzić mężczyźni i kobiety mający takie same uprawnienia i obowiązki i wykonujący taką samą władzę, pożądane jest jednak uwzględnienie doświadczenia niektórych krajów, które uznały za szczególnie zadowalające powierzanie inspektorom płci żeńskiej wykonywania ustawodawstwa w zakresie ochrony młodocianych pracowników.

7. Poza regularną inspekcją, mającą na celu kontrolę stosowania ustawodawstwa w zakresie ochrony młodocianych pracowników, szczególną uwagę należy zwrócić, w celu zapewnienia efektywnego stosowania postanowień Konwencji dotyczącej pracy nocnej młodocianych (zajęcia nieprzemysłowe), z 1946 r., w zakresie zajęć nieprzemysłowych prowadzonych w dużej liczbie małych i rozproszonych przedsiębiorstw, na badanie domniemanych aktów naruszenia prawa zgłaszanych przez opinię publiczną, a w szczególności należy podjąć natychmiastowe działania w związku ze skargami składanymi przez rodziców dzieci lub młodocianych.

8. Przy decydowaniu o formie dokumentu, który pracodawca powinien być zobowiązany przechowywać dla udostępnienia służbom inspekcji, w celu umożliwienia im kontroli stosowania regulacji ograniczających pracę nocną, pożądane jest zwrócenie uwagi na przydatność zezwolenia na pracę lub książeczki pracy, które - ponieważ muszą być wydawane lub oficjalnie stemplowane przy każdej zmianie zatrudnienia - ułatwiają identyfikację młodocianego pracownika, dowodzą jego wieku i ustalają warunki jego pracy, włączając czas pracy.

9. 1) Dla ułatwienia identyfikacji przez oficjalne służby nadzorcze młodocianych pracowników wędrownych, chronionych przez ustawodawstwo w zakresie pracy nocnej:
a) młodociani pracownicy wędrowni zatrudnieni za wynagrodzeniem powinni nosić przy sobie dokument i znaczek, które pozwolą na ich identyfikację poza przedsiębiorstwem, w uzupełnieniu dokumentów przechowywanych przez pracodawcę;
b) młodociani pracownicy wędrowni, pracujący na własny rachunek lub na rachunek swoich rodziców, powinni nosić przy sobie dokument uprawniający ich do pracy i znaczek, które pozwolą na ich identyfikację.
2) Młodociani pracownicy wędrowni poniżej osiemnastego roku życia powinni być zaopatrzeni w zezwolenie na pracę lub indywidualną licencję zawierające:
a) nazwisko, wiek i adres dziecka lub młodocianego;
b) fotografię lub podpis dziecka lub młodocianego lub inny środek identyfikacji oraz numer jego zezwolenia lub licencji;
c) jeżeli dziecko lub młodociany jest zatrudniony za wynagrodzeniem, nazwisko i adres pracodawcy oraz jego czas pracy; oraz
d) jeżeli dziecko lub młodociany pracuje na własny rachunek lub na rachunek swoich rodziców, nazwisko i adres jego rodziców i ich upoważnienie.
3) Pożądane jest, aby zezwolenie na pracę lub indywidualna licencja były wydane przez służbę podległą administracji pracy.
4) Młodociany pracownik wędrowny powinien być zobowiązany do noszenia znaczka opatrzonego w numer jego zezwolenia lub licencji, w taki sposób, aby był łatwo widoczny.
5) Powinna być nawiązana pełna współpraca między władzami lokalnymi, a szczególnie służbami prewencyjnymi policji, jeżeli takie istnieją, władzami oświatowymi i władzami opieki nad dzieckiem, ze służbami inspekcji, w celu zapewnienia nadzoru nad czasem pracy młodocianych pracowników wędrownych oraz stosowania ustawodawstwa dotyczącego pracy nocnej.
6) Pracodawca powinien być prawnie odpowiedzialny za naruszenie ustawodawstwa, a w szczególności za wszelkie dysproporcje między ilością wymaganej pracy a czasem dostępnym dla jej wykonania w dozwolonych godzinach pracy; pracodawcy należy umożliwić dowiedzenie swojej dobrej wiary, jeśli wykazał wszelką należną troskę, aby zapobiec naruszeniom.
7) Rodzice powinni, po uprzednim ostrzeżeniu, być prawnie odpowiedzialni za naruszenie ustawodawstwa, gdy praca jest wykonywana na ich rachunek lub z ich upoważnienia.