ZALECENIE Nr 98
Sesja Konferencji: 37
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące płatnych urlopów.Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,
zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 2 czerwca 1954 r. na trzydziestej siódmej sesji,
postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące płatnych urlopów, która to sprawa stanowi siódmy punkt porządku dziennego sesji,
postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia,
przyjmuje dnia dwudziestego trzeciego czerwca tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego czwartego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące płatnych urlopów, z 1954 r.
Konferencja zaleca, aby zostały zastosowane następujące postanowienia i aby każdy Członek składał Międzynarodowemu Biuru Pracy, zgodnie z życzeniem Rady Administracyjnej, sprawozdania wykazujące środki podjęte dla wprowadzenia tych postanowień w życie.
1.1) Uwzględniając różnorodność praktyk krajowych, postanowienia niniejszego Zalecenia mogą być wprowadzane w życie poprzez działanie władz publicznych lub działanie dobrowolne, tj. w drodze ustawodawstwa, za pośrednictwem oficjalnych organów ustalania płac, układów zbiorowych lub orzeczeń arbitrażowych, albo w jakikolwiek inny sposób zgodny z praktyką krajową, jaki może być odpowiedni w warunkach krajowych.
2) Zastosowanie jednego z wymienionych w ust. 1 postępowań nie powinno ograniczać szczególnego zainteresowania rządów w użyciu stosownych środków konstytucyjnych lub prawnych, gdy działanie dobrowolne, działania organizacji pracodawców i pracowników lub układy zbiorowe nie dają szybkich i zadowalających wyników.2. Między innymi następujące metody działania mogą być rozważone przez właściwą władzę w poszczególnych krajach, w których zostaną uznane za odpowiednie:
a) zachęcanie do wprowadzania postanowień o płatnych urlopach w układach zbiorowych, zawieranych dobrowolnie między dwiema stronami uczestniczącymi w rokowaniach zbiorowych;
b) udzielanie pomocy organizacjom pracodawców i pracowników przy tworzeniu instytucji mieszanych na zasadzie dobrowolnej lub, w razie potrzeby, tworzenie instytucji urzędowej, która byłaby w szczególności właściwa dla ustalania corocznych płatnych urlopów w poszczególnych zawodach lub gałęziach działalności;
c) przyznawanie uprawnień w sprawie corocznych płatnych urlopów urzędowym instytucjom ustalającym płace, jeśli instytucje te nie mają jeszcze tych uprawnień;
d) gromadzenie szczegółowych informacji o postanowieniach regulujących coroczne płatne urlopy i udzielanie tych informacji organizacjom pracodawców i pracowników.3. Niniejsze Zalecenie ma zastosowanie do wszystkich osób zatrudnionych z wyjątkiem marynarzy, pracowników rolnych i osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach lub zakładach, w których zatrudnieni są wyłącznie członkowie rodziny pracodawcy.
4.1) Każda osoba objęta niniejszym Zaleceniem powinna mieć prawo do corocznego płatnego urlopu. Czas trwania corocznego urlopu powinien być proporcjonalny do czasu pracy wykonanej u jednego lub kilku pracodawców w ciągu danego roku i równać się co najmniej dwóm tygodniom roboczym za dwanaście miesięcy zatrudnienia.
2) Odpowiedni organ w każdym kraju może określić, jeśli uważa to za wskazane:
a) liczbę dni, które pracownik powinien był przepracować, aby nabyć prawo do corocznego płatnego urlopu lub do proporcjonalnej części tego urlopu;
b) sposób obliczania okresu zatrudnienia pracownika w ciągu danego roku, w celu ustalenia corocznego płatnego urlopu, jaki pracownik ten powinien otrzymać za dany rok.
3) Właściwy organ w każdym kraju powinien przewidzieć, że gdy stosunek pracy kończy się przed upływem okresu zatrudnienia wymaganego dla uzyskania prawa do corocznego płatnego urlopu - w myśl postanowień przewidzianych powyżej w ustępach 1) i 2) - pracownik powinien mieć prawo bądź do płatnego urlopu proporcjonalnego do przepracowanego okresu zatrudnienia, bądź do ekwiwalentu pieniężnego, bądź do równoważnego zaliczenia na poczet przyszłego urlopu, stosownie do tego, jaką z tych metod uważa się za najodpowiedniejszą.5. Właściwy organ w każdym kraju powinien określić dni takie jak dni świąteczne urzędowe lub zwyczajowe, dni odpoczynku tygodniowego, dni nieobecności w pracy z powodu wypadku przy pracy lub chorób, jak też okresy wypoczynku przed i poporodowego, które nie powinny być zaliczane do dni płatnego urlopu dla celów niniejszych postanowień.
6. Do właściwego organu w każdym kraju powinno należeć ustalenie, czy długość corocznego płatnego urlopu powinna wzrastać odpowiednio do długości okresu zatrudnienia lub wskutek innych czynników.
7.1) Przerwy w pracy, podczas których pracownik pobiera płacę, nie powinny mieć wpływu na jego prawo do corocznego płatnego urlopu ani na długość tego urlopu.
2) Przerwy w pracy, które nie pociągają za sobą ustania stosunków pracy lub umowy o pracę, nie powinny mieć wpływu na żadne z praw pracownika do płatnego urlopu, nabytych przed nastąpieniem przerwy.
3) W każdym kraju właściwy organ powinien ustalić sposoby, według których powinny być stosowane zasady określone powyżej w ustępach 1) i 2) w wypadkach przerwy w pracy spowodowanej:
a) chorobą, wypadkiem i okresami wypoczynku przedporodowego i poporodowego;
b) nieobecnością z powodu wydarzeń rodzinnych;
c) wykonywaniem obowiązków wojskowych;
d) wykonywaniem praw i obowiązków obywatelskich;
e) spełnieniem obowiązków wynikających z funkcji związkowych;
f) zmianą kierownictwa przedsiębiorstwa;
g) przerywanym niedobrowolnym bezrobociem.8. Nie powinny mieć wpływu na prawo do corocznego płatnego urlopu i na długość tego urlopu przerwy spowodowane dążą i porodem pod warunkiem, że zainteresowana pracownica powróci do swej pracy i że jej nieobecność nie przekroczy ustalonego okresu.
9.1) Powinny być przeprowadzane konsultacje między pracodawcami a pracownikami co do okresu, w jakim coroczny płatny urlop winien być wykorzystany. Przy ustalaniu tego okresu powinny być, w miarę możności, uwzględniane życzenia osobiste pracownika.
2) Pracownik powinien być poinformowany dostatecznie wcześnie o dacie, w jakiej rozpocznie się jego coroczny płatny urlop, aby mógł go wykorzystać w należyty sposób.10. Pracownicy młodociani, w wieku poniżej 18 lat, powinni korzystać z dłuższego okresu corocznego płatnego urlopu niż minimum przewidziane w ust. 4.
11. Każda osoba, biorąca całoroczny płatny urlop, powinna otrzymywać podczas całego okresu urlopowego co najmniej:
a) bądź wynagrodzenie, określone za taki okres urlopowy przez układ zbiorowy, orzeczenie arbitrażowe lub ustawodawstwo krajowe;
b) bądź swe normalne wynagrodzenie, w wysokości ustalonej przez ustawodawstwo krajowe lub we wszelki inny sposób wynikający z praktyki krajowej, łącznie z pieniężnym ekwiwalentem ewentualnego wynagrodzenia w naturze.12. Układy zbiorowe, orzeczenia arbitrażowe lub ustawodawstwo krajowe powinny ustalić system wykazów urlopowych, jakie powinny być prowadzone, oraz informacji, które powinny figurować w tych wykazach, jeśli są one uważane za potrzebne do ścisłego stosowania postanowień umownych lub ustawowych dotyczących corocznych płatnych urlopów.
13. Opracowanie ustawodawstwa regulującego coroczne płatne urlopy powinno być poprzedzone, w sposób i w stopniu odpowiadającym ustawodawstwu i praktyce każdego kraju, wstępną konsultacją z reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników oraz właściwych władz.
14. Reprezentatywne organizacje pracodawców i pracowników powinny mieć możliwość współpracy, na podstawie całkowitej równości, z organami powołanymi przez ustawodawstwo krajowe do ustalania corocznych płatnych urlopów lub do wprowadzania w życie przepisów dotyczących corocznych płatnych urlopów; lub też powinny być konsultowane lub mieć prawo wypowiadania swej opinii w sposób i w stopniu zgodnym z ustawodawstwem i praktyką krajową.