ZALECENIE Nr 118 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotyczące zabezpieczenia maszyn. Sesja Konferencji: 47 Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 5 czerwca 1963 r. na czterdziestej siódmej sesji, postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące zakazu sprzedaży, wynajmowani a i używania maszyn pozbawionych odpowiednich urządzeń ochronnych, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji, postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą zabezpieczenia maszyn, z 1963 r., przyjmuje dnia dwudziestego piątego czerwca tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego trzeciego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące zabezpieczenia maszyn, z 1963 r.: I. PRODUKCJA, SPRZEDAŻ, WYNAJMOWANIE, ODSTĘPOWANIE W KAŻDY INNY SPOSÓB I EKSPOZYCJA 1.1) Produkcja, sprzedaż, wynajmowanie, jak również w zakresie ustalonym przez właściwą władzę - odstępowanie w każdy inny sposób i ekspozycja oznaczonych typów maszyn, które zostały określone w art. 1 Konwencji dotyczącej zabezpieczenia maszyn, z 1963 r., powinny być zakazane przez ustawodawstwo krajowe lub nie dopuszczane w inny równie skuteczny sposób, jeżeli maszyny te zawierają oprócz elementów wymienionych w art. 2 tej Konwencji niebezpieczne części robocze (strefa operacji) pozbawione odpowiednich urządzeń ochronnych. 2) Postanowienia pkt. 1) niniejszego ustępu i ust. 2 powinny być uwzględnione przy konstruowaniu maszyn. 3) Typy maszyn, wymienione w pkt. 1), powinny być określone przez ustawodawstwo krajowe lub w inny, równie skuteczny, sposób. 2. Przy określaniu typów maszyn, objętych postanowieniami ust. 1, należy uwzględniać następujące postanowienia: a) wszystkie części maszyn, które w czasie swego działania mogą wytwarzać odpryski lub wióry, powinny być odpowiednio zabezpieczone w sposób zapewniający bezpieczeństwo personelu obsługującego; b) wszystkie elementy maszyn, które znajdują się pod niebezpiecznym napięciem elektrycznym, powinny być zabezpieczone w taki sposób, który zapewni całkowite bezpieczeństwo pracowników; c) w każdym wypadku, gdy to jest możliwe, automatyczne urządzenia zabezpieczające powinny ochraniać pracowników w czasie uruchamiania, użytkowania i zatrzymywania maszyn; d) maszyny powinny być skonstruowane w sposób wyłączający, w możliwie najszerszym zakresie, każde inne niebezpieczeństwo niż te, które zostały określone w niniejszym ustępie, na jakie mogą być narażeni pracownicy zatrudnieni przy maszynach, biorąc pod uwagę rodzaj stosowanych materiałów lub rodzaj niebezpieczeństwa. 3.1) Postanowienia ust. l nie mają zastosowania do wymienionych w tym ustępie maszyn lub pracujących ich części, które: a) z powodu swej konstrukcji zapewniają takie samo bezpieczeństwo, jakie posiadałyby przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń ochronnych; b) są przeznaczone do zainstalowania lub usytuowania w taki sposób, że dzięki ich zainstalowaniu lub usytuowaniu zapewniają takie samo bezpieczeństwo, jakie posiadałyby przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń ochronnych. 2) Maszyny skonstruowane w ten sposób, że warunki przewidziane w ust. 1 nie byłyby całkowicie spełnione podczas czynności konserwacyjnych, smarowania, wymiany części roboczych i regulowania, pod warunkiem jednak, że czynności te mogą być dokonywane zgodnie z przyjętymi normami bezpieczeństwa, nie będą z tej tylko przyczyny objęte zakazem produkcji, sprzedaży, wynajmowania, odstępowania w każdy inny sposób lub ekspozycji, przewidzianym w tym ustępie. 3) Postanowienia ust. 1 nie stanowią przeszkody w sprzedaży, ani w ich odstępowaniu w inny sposób, w celu magazynowania, oddawania na złom lub do remontu. Jednakże maszyny te po okresie magazynowania lub remontu nie powinny być sprzedawane, wynajmowane, odstępowane w inny sposób lub wystawiane, jeżeli nie spełniają warunków przewidzianych w ust. 1. 4. Obowiązek stosowania postanowień, przewidzianych w ust. 1, powinien spoczywać na producencie, sprzedawcy, wynajmującym lub na osobie, która odstępuje maszyny w inny sposób, lub na wystawcy, jak również w odpowiednich wypadkach i zgodnie z ustawodawstwem krajowym na pełnomocnikach tych osób. 5. 1) Każdy Członek może przewidzieć czasowe odstąpienie od postanowień ust. 1. 2) Warunki i czas trwania tego czasowego odstąpienia, który nie powinien przekraczać 3 lat, powinny być określone przez ustawodawstwo krajowe lub w inny, równie skuteczny sposób. 3) W celu stosowania niniejszego ustępu właściwa władza powinna konsultować się z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników, a w razie potrzeby również organizacjami producentów. 6. Każda instrukcja obsługi maszyny powinna opierać się na metodach zapewniających całkowite bezpieczeństwo przy jej używaniu. II. UŻYWANIE 7. 1) Używanie maszyn, w których jakikolwiek niebezpieczny element, włącznie z częściami roboczymi (strefa operacji), pozbawiony jest odpowiednich urządzeń ochronnych, powinno być zakazane przez ustawodawstwo krajowe lub nie dopuszczone w inny, równie skuteczny, sposób. Gdyby jednak zakaz ten nie mógł być w pełni przestrzegany bez uniemożliwienia używania maszyny, zakaz ten powinien być stosowany w takiej mierze, w jakiej pozwala na to używanie maszyny. 2) Maszyny powinny być zabezpieczone w sposób zapewniający przestrzeganie przepisów krajowych i norm w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. 8. Obowiązek stosowania postanowień ust. 7 powinien spoczywać na pracodawcy. 9. 1) Postanowienia ust. 7 nie mają zastosowania do maszyn lub do elementów maszyn, które z powodu swej budowy, instalacji lub usytuowania zapewniają takie samo bezpieczeństwo, jakie posiadałyby przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń ochronnych. 2) Postanowienia ustępów 7 i 12 nie stanowią przeszkody w wykonywaniu czynności konserwacyjnych, smarowania, wymiany części roboczych, lub regulowania maszyn, albo elementów maszyny, wykonywanych zgodnie z przyjętymi normami bezpieczeństwa. 10. 1) Każdy Członek może przewidzieć czasowe odstąpienie od postanowień ust. 7. 2) Warunki i czas trwania tego czasowego odstąpienia, który nie powinien przekroczyć 3 lat, powinny być określone. 3) W celu stosowania niniejszego ustępu właściwa władza powinna konsultować się z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników. 11. 1) Pracodawca powinien podjąć środki w celu zapoznania pracowników z ustawodawstwem krajowym, dotyczącym zabezpieczenia maszyn, i powinien ich poinformować w odpowiedni sposób o niebezpieczeństwach związanych z używaniem maszyn, jak również o środkach ostrożności, które należy stosować. 2) Pracodawca powinien ustanowić i utrzymywać takie warunki otoczenia, ażeby pracownicy zatrudnieni przy maszynach, do których stosuje się niniejsze Zalecenie, nie byli narażeni na żadne niebezpieczeństwo. 12. 1) Żaden pracownik nie powinien używać maszyny, jeżeli urządzenia ochronne, w jakie jest ona zaopatrzona, nie znajdują się na miejscu. Nie można wymagać od żadnego pracownika używania maszyny, jeżeli urządzenia ochronne, w jakie jest ona zaopatrzona, nie znajdują się na miejscu. 2) Żaden pracownik nie powinien wyłączać działania urządzeń ochronnych, w jakie zaopatrzona jest maszyna, której używa. Urządzenia ochronne, w jakie zaopatrzona jest maszyna, której ma używać pracownik, nie powinny być wyłączane. 13. Stosowanie niniejszego Zalecenia nie powinno naruszać praw pracowników wynikających z ustawodawstwa krajowego o zabezpieczeniu społecznym lub ubezpieczeniu społecznym. 14. Postanowienia niniejszej części Zalecenia, które dotyczą obowiązków pracodawców i pracowników, powinny być stosowane do pracowników niezależnych, jeżeli zadecyduje o tym właściwa władza i w ustalonym przez nią zakresie. 15. W celu stosowania niniejszej części Zalecenia określenie „pracodawca" oznacza, w razie potrzeby, pełnomocników pracodawcy w znaczeniu przyjętym przez ustawodawstwo krajowe. III. ZAKRES STOSOWANIA 16. Zalecenie niniejsze ma zastosowanie do wszystkich gałęzi działalności gospodarczej. IV. INNE POSTANOWIENIA 17. 1) Należy podjąć wszelkie konieczne środki w celu zapewnienia skutecznego wprowadzania w życie postanowień niniejszego Zalecenia. Środki te powinny przewidywać wydanie szczegółowych, możliwie wyczerpujących postanowień, precyzujących, dzięki jakim środkom maszyny lub niektóre ich typy można uważać za odpowiednio zabezpieczone, postanowień dotyczących skutecznej inspekcji oraz postanowień dotyczących odpowiednich sankcji karnych. 2) Każdy Członek powinien zlecić właściwej służbie inspekcyjnej prowadzenie kontroli stosowania niniejszego Zalecenia lub upewnianie się, czy odpowiednia inspekcja jest wykonywana. 18. 1) Członkowie eksportujący lub importujący maszyny powinni zawrzeć porozumienia dwustronne lub wielostronne, przewidujące stałą konsultację i wzajemną współpracę, w celu stosowania Konwencji dotyczącej zabezpieczenia maszyn, z 1963 r., i niniejszego Zalecenia w transakcjach o charakterze międzynarodowym, dotyczących sprzedaży lub wynajmu maszyn. 2) Porozumienia takie powinny przewidywać, w szczególności, ujednolicenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w odniesieniu do maszyn. 3) Przy zawieraniu takich porozumień Członkowie powinni brać pod uwagę typowe zbiory przepisów bezpieczeństwa i zbiory praktycznych instrukcji publikowane od czasu do czasu przez Międzynarodowe Biuro Pracy oraz uwzględniać odpowiednie normy organizacji międzynarodowych do spraw normalizacji. 19. Wszelkie przepisy ustawodawstwa krajowego, realizujące postanowienia niniejszego Zalecenia, powinny być opracowane przez właściwą władzę po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników oraz, w razie potrzeby, także organizacjami producentów.