ZALECENIE Nr 121
Sesja Konferencji: 48
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych.Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,
zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 17 czerwca 1964 r. na czterdziestej ósmej sesji,
postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, która to sprawa stanowi piąty punkt porządku dziennego sesji,
postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r.,
przyjmuje dnia ósmego lipca tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego czwartego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r.:
1. Dla celów mniejszego Zalecenia:
a) określenie „ustawodawstwo" obejmuje ustawy i rozporządzenia, jak również postanowienia statutowe w dziedzinie zabezpieczenia społecznego;
b) określenie „ustalony" oznacza określony przez ustawodawstwo krajowe lub na jego podstawie;
c) określenie „na utrzymaniu" oznacza stan domniemanej zależności istniejącej w ustalonych przypadkach.2. Każdy Członek powinien rozszerzyć, w razie potrzeby etapami, stosowanie swego ustawodawstwa w zakresie świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych na każdą grupę pracowników, która na podstawie art. 4, ust. 2 Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r., była wyłączona z ochrony zapewnionej przez tę Konwencję.
3.1) Każdy Członek powinien zapewnić, zgodnie z ustalonymi warunkami, w razie potrzeby etapami i ewentualnie w formie ubezpieczenia dobrowolnego, świadczenia w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych lub świadczenia podobne:
a) członkom spółdzielni, zatrudnionym w produkcji lub przy świadczeniu usług;
b) ustalonym grupom pracowników niezależnych, a szczególnie właścicielom małych przedsiębiorstw lub drobnym producentom rolnym, którzy poświęcają tym zawodom swoją działalność;
c) pewnym grupom pracowników, którzy pracują nieodpłatnie, obejmującym:
i) osoby przechodzące szkolenie lub inne przygotowanie, albo pozostające na praktyce zawodowej w celu objęcia zatrudnienia, w tym także studentów;
ii) członków dobrowolnych zrzeszeń, zobowiązanych do zwalczania klęsk żywiołowych, pełniących zadania ratownicze lub biorących udział w działalności zmierzającej do utrzymania porządku i prawa;
iii) inne grupy osób nie wymienionych gdzie indziej, które spełniają zadania w interesie publicznym lub które uczestniczą w czynach obywatelskich, lub dobrowolnych, a mianowicie osoby, które udzielają dobrowolnie pomocy służbie publicznej i służbie społecznej oraz szpitalom;
iv) więźniów lub innych zatrzymanych wykonujących prace nakazane lub zatwierdzone przez właściwe władze.
2) Środki finansowe ubezpieczenia dobrowolnego, przewidzianego w pkt. i) niniejszego ustępu, nie powinny pochodzić ze składek przeznaczonych na finansowanie obowiązkowych systemów ubezpieczenia pracowników.4. Specjalne systemy ubezpieczenia, stosowane do marynarzy, w tym także do marynarzy - rybaków, oraz do funkcjonariuszy publicznych, powinny zapewniać w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych świadczenia, które nie powinny być mniej korzystne od świadczeń przewidzianych w Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r.
5. Każdy Członek powinien, na ustalonych warunkach, uważać za wypadki przy pracy następujące wypadki:
a) wypadki - bez względu na ich przyczynę, które zdarzyły się w czasie pracy, w miejscu pracy lub w pobliżu tego miejsca, albo w każdym innym miejscu, w którym pracownik znajdował się w związku z zatrudnieniem;
b) wypadki, które zdarzyły się w rozsądnym okresie przed i po czasie pracy, a mianowicie, w czasie przenoszenia, czyszczenia, przygotowywania, uprzątania, konserwacji, odnoszenia i zabezpieczenia swych narzędzi lub swych ubrań roboczych;
c) wypadki, które zdarzyły się w czasie bezpośredniej drogi między miejscem jego pracy a:
i) głównym lub czasowym miejscem zamieszkania; albo
ii) miejscem, w którym zwykle pracownik spożywa posiłki; lub
iii) miejscem, w którym pracownik otrzymuje zwykle swoje wynagrodzenie.6. 1) Każdy Członek powinien, na ustalonych warunkach, uznać za choroby zawodowe te choroby, które są znane jako wynikające z narażenia na substancje lub niebezpieczne warunki w czasie procesów wytwórczych, działalności lub prac.
2) Pracownicy powinni korzystać z domniemania, z wyjątkiem dowodu przeciwnego, że choroba jest pochodzenia zawodowego:
a) jeżeli pracownik był narażony na chorobę przez określony czas minimalny;
b) jeżeli pracownik ujawnił symptomy choroby w określonym terminie po opuszczeniu ostatniego zatrudnienia, w czasie którego mógł on być narażony na ryzyko choroby.
3) Przy ustalaniu lub wprowadzaniu krajowych wykazów chorób zawodowych Członkowie powinni wziąć szczególnie pod uwagę każdy wykaz chorób zawodowych, który byłby zatwierdzony, od czasu do czasu, przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy.7. Jeżeli ustawodawstwo krajowe zawiera wykaz ustalający domniemanie pochodzenia zawodowego pewnych chorób, należy zezwolić na udowodnienie, że inne choroby, lub choroby wymienione w wykazie, są pochodzenia zawodowego, chociażby nie ujawniły się one w warunkach, na których opiera się domniemanie ich pochodzenia zawodowego.
8. Świadczenia pieniężne w razie niezdolności do pracy powinny być wypłacane od pierwszego dnia w każdym przypadku utraty zarobku.
9. Wysokość świadczeń pieniężnych w razie czasowej niezdolności do pracy, niezdolności do pracy będącej w fazie początkowej, lub całkowitej utraty zdolności do zarobkowania, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, iż utrata ta będzie trwała, albo w razie odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej nie powinna być niższa:
a) bądź od dwóch trzecich zarobku poszkodowanego: jednakże może być ustalona maksymalna wysokość świadczenia lub zarobku stanowiącego podstawę obliczenia świadczenia;
b) bądź, jeżeli świadczenia są udzielane w jednolitej wysokości - od dwóch trzecich przeciętnego zarobku pracowników sektora zatrudniającego największą liczbę osób płci męskiej.10. 1) Świadczenia pieniężne udzielane w razie utraty zdolności do zarobkowania, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, iż utrata ta będzie trwałą, lub w razie odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej, powinny przyjąć formę wypłaty periodycznej przez cały okres trwania wymienionej utraty zdolności lub zmniejszenia sprawności fizycznej, w każdym przypadku, gdy stopień utraty tej zdolności, lub tego zmniejszenia sprawności, wynosi co najmniej 25%.
2) W razie utraty zdolności do zarobkowania, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, iż utrata ta będzie trwałą, lub w razie odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej poniżej 25%, może być wypłacona jednorazowa odprawa zamiast wypłaty periodycznej. Wysokość tej jednorazowej odprawy powinna pozostawać we właściwym stosunku do wysokości wypłaty periodycznej i nie powinna być niższa od całości takiej wypłaty, która byłaby dokonana w okresie trzech lat.11. Powinny być wydane przepisy w sprawie zwrotu, w rozsądnych granicach, kosztów stałej pomocy osoby trzeciej, jeżeli stan poszkodowanego wymaga takiej pomocy; w razie braku takich przepisów wypłata periodyczna powinna być podwyższona bądź o ustalony procent, bądź do ustalonej wysokości.
12. Jeżeli wypadek przy pracy lub choroba zawodowa powodują niezdolność do podjęcia zatrudnienia, lub też zniekształcenie, i jeżeli okoliczności te nie zostały uwzględnione w całości przy ustalaniu doznanej przez poszkodowanego straty, powinno mu być przyznane świadczenie specjalne lub dodatkowe.
13. Jeżeli wysokość wypłat periodycznych, dokonywanych na rzecz pozostałego przy życiu małżonka i dzieci, jest niższa od ustalonej wysokości maksymalnej, powinna być dokonywana wypłata periodyczna poniższym grupom osób, jeżeli osoby te pozostawały na utrzymaniu zmarłego:
a) ojcu i matce;
b) braciom i siostrom;
c) wnukom.14. Jeżeli jest ustalona najwyższa granica całości świadczeń, wypłacanych wszystkim pozostałym członkom rodziny, maksimum to nie powinno być niższe od wysokości świadczeń wypłaconych w razie całkowitej utraty zdolności do zarobkowania, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, iż utrata ta będzie trwałą, albo w razie odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej.
15. Wysokość wypłat periodycznych, w przypadkach określonych w ustępach 2 i 3 art. 14 oraz w ust. 1 art. 18 Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r., powinna być dostosowywana okresowo, biorąc pod uwagę zmiany w ogólnym poziomie zarobków lub kosztów utrzymania.