ZALECENIE Nr 131
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny.

Sesja Konferencji: 51

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 7 czerwca 1967 r. na pięćdziesiątej pierwszej sesji,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski w sprawie rewizji Konwencji dotyczącej ubezpieczenia na starość (przemysł), z 1933 r., Konwencji dotyczącej ubezpieczenia na starość (rolnictwo), z 1933 r., Konwencji dotyczącej ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa (przemysł), z 1933 r., Konwencji dotyczącej ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa (rolnictwo), z 1933 r., Konwencji dotyczącej ubezpieczenia na wypadek śmierci (przemysł), z 1933 r., Konwencji dotyczącej ubezpieczenia na wypadek śmierci (rolnictwo), z 1933 r., która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny, z 1967 r.,

przyjmuje dnia dwudziestego dziewiątego czerwca tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego siódmego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny, z 1967 r.:

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

1. Dla celów mniejszego Zalecenia:
a) określenie „ustawodawstwo" obejmuje ustawy i rozporządzenia, jak również postanowienia statutowe w dziedzinie zabezpieczenia społecznego;
b) określenie „ustalony" oznacza określony przez ustawodawstwo krajowe lub na jego podstawie;
c) określenie „na utrzymaniu" oznacza stan domniemanej zależności istniejącej w ustalonych przypadkach;
d) określenie „żona" oznacza żonę pozostającą na utrzymaniu męża;
e) określenie „wdowa" oznacza kobietę, która pozostawała na utrzymaniu męża w chwili jego śmierci;
f) określenie „dziecko" oznacza:
i) dziecko poniżej wieku, w którym kończy się obowiązek szkolny, lub dziecko w wieku poniżej 15 lat, przy czym wiek wyższy powinien być wzięty pod uwagę;
ii) na ustalonych warunkach - dziecko w wieku wyższym od wskazanego w poprzednim punkcie, jeżeli uczy się rzemiosła, kontynuuje swoje studia albo wskutek choroby chronicznej lub ułomności nie jest zdolne do wykonywania jakiejkolwiek działalności zawodowej.
g) określenie „staż" oznacza okres opłacania składek, okres zatrudnienia, albo okres zamieszkania, bądź jakiekolwiek połączenie tych okresów, w zależności od tego, jak to jest ustalone;
h) określenie „świadczenia składkowe" oznacza świadczenia, których przyznanie zależy od bezpośredniego udziału finansowego osób chronionych lub ich pracodawców, albo od warunku posiadania stażu działalności zawodowej.

II. OSOBY CHRONIONE

2. Członkowie powinni rozszerzyć stosowanie postanowień swojego ustawodawstwa dotyczącego świadczeń w razie inwalidztwa i na starość, w razie potrzeby etapami i na odpowiednich warunkach:
a) na osoby wykonujące prace dorywcze;
b) na wszystkie osoby zawodowo czynne.

3. Członkowie powinni rozszerzyć stosowanie postanowień swojego ustawodawstwa, dotyczącego świadczeń w razie śmierci żywiciela rodziny, w razie potrzeby etapami i na odpowiednich warunkach, na żony, na dzieci i na inne osoby pozostające na utrzymaniu:
a) osób wykonujących prace dorywcze;
b) wszystkich osób zawodowo czynnych.

III. PRZEDMIOT OCHRONY

4. Definicja inwalidztwa powinna uwzględniać niezdolność do wykonywania działalności zawodowej, przynoszącej znaczne wynagrodzenie.

5. Zmniejszone świadczenia powinny być udzielane na ustalonych warunkach w razie częściowej niezdolności.

6. W celu ochrony osób, które przekroczyły ustalony wiek, lecz które nie osiągnęły wieku uprawniającego do świadczeń na starość, Członkowie powinni udzielać świadczeń na ustalonych warunkach:
a) osobom, których niezdolność do pracy została stwierdzona, lub które są uważane za niezdolne do pracy;
b) osobom pozostającym bez pracy bez ich winy przez ustalony okres czasu;
c) wszystkim innym grupom osób, w stosunku do których udzielanie takich świadczeń byłoby uzasadnione ze względów społecznych.

7. Wiek uprawniający do przyznania świadczeń na starość powinien być — gdzie to jest wskazane — obniżony dla wszystkich ustalonych grup osób, na ustalonych warunkach, w stosunku do których takie uregulowanie byłoby uzasadnione ze względów społecznych.

8. Zmniejszone świadczenia na starość powinny być udzielane na ustalonych warunkach osobie chronionej, która jedynie z powodu późnego wieku, w chwili wejścia w życie ustawodawstwa realizującego postanowienia Konwencji dotyczącej świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny, z 1967 r., nie mogła spełnić ustalonych warunków co do stażu, jeśli tej osobie nie mogą być przyznane świadczenia w myśl postanowień art. 18 ustępy 1, 3 lub 4 wymienionej Konwencji po ukończeniu wyższego wieku niż normalny wiek uprawniający do świadczeń na starość.

9. Jeżeli prawo wdowy do świadczeń w razie śmierci żywiciela rodziny uzależnione jest od warunku osiągnięcia przez nią ustalonego wieku, wdowie posiadającej niższy wiek powinny być udzielone w celu umożliwienia znalezienia odpowiedniego zatrudnienia, wszelka niezbędna pomoc i ułatwienia, w tym środki przygotowania zawodowego i usługi pośrednictwa pracy, a także w razie potrzeby świadczenia.

10. Wdowa, której mąż wypełnił ustalone warunki do przyznania świadczeń, lecz która sama nie spełniła wymaganych warunków do świadczeń w razie śmierci żywiciela rodziny, powinna mieć prawo do zasiłku przez ustalony okres lub do jednorazowej pieniężnej odprawy pośmiertnej w kapitale.

11. Świadczenia przyznane wdowie z tytułu opłacanych składek na starość lub w razie śmierci żywiciela rodziny nie powinny być zawieszone po ukończeniu ustalonego wieku jedynie z tego względu, że zainteresowana wykonuje działalność przynoszącą dochody.

12. Wdowiec — inwalida pozostający na utrzymaniu powinien korzystać — na ustalonych warunkach — z tych samych praw do świadczeń w razie śmierci żywiciela rodziny, co wdowa.

13. Świadczenia w razie inwalidztwa powinny być zapewnione co najmniej osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadku objętego ochroną wypełniła, według ustalonych zasad, wymóg posiadania stażu, który może stanowić 5 lat opłacania składek, zatrudnienia lub zamieszkania.

14. Wymóg posiadania stażu dla przyznania świadczeń w razie inwalidztwa powinien być zniesiony lub zmniejszony na ustalonych warunkach dla młodych pracowników, którzy nie osiągnęli ustalonego wieku.

15. Wymóg posiadania stażu dla przyznania świadczeń w razie inwalidztwa powinien być zniesiony lub zmniejszony na ustalonych warunkach, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku.

16. Świadczenia na starość powinny być zapewnione co najmniej osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadku objętego ochroną wypełniła, według ustalonych zasad, wymóg posiadania stażu, który może stanowić 20 lat opłacania składek lub zatrudnienia, bądź 15 lat zamieszkania.

17. Jeżeli przyznanie świadczeń na starość jest uzależnione od minimalnego okresu opłacania składek lub zatrudnienia, zmniejszone świadczenia na starość powinny być zapewnione co najmniej osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadku objętego ochroną wypełniła, według ustalonych zasad, wymóg posiadania stażu 10 lat opłacania składek lub zatrudnienia.

18. W przypadku, gdy przyznanie świadczeń na starość uzależnione jest od minimalnego okresu opłacania składek lub zatrudnienia, wysokość świadczeń na starość powinna być podwyższona na ustalonych warunkach:
a) jeżeli przyznanie świadczeń jest uzależnione od zaprzestania działalności dochodowej, gdy osoba po osiągnięciu wieku uprawniającego do renty starczej i spełnieniu wymogu posiadania ustalonego stażu opłacania składek lub zatrudnienia opóźnia przejście na rentę;
b) jeżeli przyznanie świadczenia nie jest uzależnione od zaprzestania ustalonej działalności dochodowej, gdy osoba po osiągnięciu wieku uprawniającego do renty starczej i spełnieniu wymogu posiadania ustalonego stażu opłacania składek lub zatrudnienia opóźnia zgłoszenie wniosku o świadczenia.

19. Świadczenia w razie śmierci żywiciela rodziny powinny być zapewnione co najmniej na tych samych warunkach dotyczących wymogu posiadania stażu, jakie są przewidziane w pkt. 13) mniejszego Zalecenia dla przyznania świadczeń w razie inwalidztwa.

20. Jeżeli przyznanie świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny jest uzależnione od wymogu posiadania stażu opłacania składek lub zatrudnienia, co najmniej okresy niezdolności do pracy w następstwie choroby, wypadku lub macierzyństwa oraz okresy niezawinionego bezrobocia, dające podstawę do wypłacania zasiłków, powinny być zrównane na ustalonych warunkach z okresami opłacania składek lub zatrudnienia przy obliczaniu stażu posiadanego przez zainteresowanego.

21. Jeżeli przyznanie świadczeń w razie inwalidztwa, na starość lub w razie śmierci żywiciela rodziny jest uzależnione od wymogu posiadania stażu opłacania składek lub zatrudnienia, okresy obowiązkowej służby wojskowej powinny być zrównane na ustalonych warunkach z okresami opłacania składek lub zatrudnienia przy obliczaniu stażu posiadanego przez zainteresowanego.

IV. ŚWIADCZENIA

22. Stopa procentowa wskazana w tabeli załączonej do Części V Konwencji dotyczącej świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny, z 1967 r., powinna być podwyższona o 10 jednostek.

23. Ustawodawstwo krajowe powinno ustalić minimalną wysokość świadczeń w razie inwalidztwa, na starości w razie śmierci żywiciela rodziny w sposób zapewniający minimum życiowe.

24. Wysokość świadczeń w razie inwalidztwa, na starość i w razie śmierci żywiciela rodziny powinna być periodycznie dostosowywana, biorąc pod uwagę zmiany ogólnego poziomu zarobków lub kosztów utrzymania.

25. Powinno być przewidziane podwyższenie świadczeń lub udzielanie świadczeń dodatkowych lub specjalnych na ustalonych warunkach uprawnionym, których stan zdrowia wymaga stałej pomocy drugiej osoby.

26. Świadczenia, do których osoba chroniona miałaby prawo, nie powinny być zawieszane jedynie z tego powodu, że zainteresowany nie znajduje się na terytorium Członka.