ZALECENIE Nr 172
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu.

Sesja Konferencji: 72

Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,

zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 4 czerwca 1986 r. na siedemdziesiątej drugiej sesji,

biorąc pod uwagę odpowiednie międzynarodowe konwencje i zalecenia dotyczące pracy, a zwłaszcza Konwencję i Zalecenie dotyczące raka zawodowego, z 1974 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące środowiska pracy (zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracja), z 1977 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, z 1981 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r., wykaz chorób zawodowych, zrewidowany z 1980 r., stanowiący Załącznik do Konwencji dotyczącej świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r., oraz Zbiór praktycznych wskazówek w zakresie bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu, opublikowany przez Międzynarodowe Biuro Pracy w 1984 r., który ustanawia zasady polityki krajowej i działania na szczeblu krajowym,

postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji,

postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą azbestu, z 1986 r.,

przyjmuje dnia dwudziestego czwartego czerwca tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego szóstego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące azbestu, z 1986 r.:

I. ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE

1. 1) Postanowienia Konwencji dotyczącej azbestu, z 1986 r., i niniejszego Zalecenia powinny mieć zastosowanie do wszystkich czynności powodujących narażenie pracowników na działanie azbestu w czasie pracy.
2) Powinny być podjęte środki, zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową, w celu zapewnienia osobom pracującym na własny rachunek ochrony analogicznej do tej, jaka jest przewidziana w Konwencji dotyczącej azbestu, z 1986 r., i w niniejszym Zaleceniu.
3) Zatrudnianie osób młodocianych w wieku poniżej 18 lat w działalnościach powodujących ryzyko zawodowego narażenia na działanie azbestu powinno być przedmiotem szczególnej uwagi, zgodnie z wymaganiami właściwej władzy.

2. Czynności powodujące ryzyko zawodowego narażenia na działanie azbestu powinny obejmować w szczególności:
a) wydobywanie i przemiał minerałów zawierających azbest;
b) produkcję materiałów lub wyrobów zawierających azbest;
c) wykorzystanie lub stosowanie wyrobów zawierających azbest;
d) rozbieranie, naprawę lub konserwację wyrobów zawierających azbest;
e) demontaż lub naprawę urządzeń budowli zawierających azbest;
f) transport, magazynowanie i manipulowanie azbestem lub materiałami zawierającymi azbest;
g) inne czynności powodujące ryzyko narażenia na działanie zawieszonego w powietrzu pyłu azbestu.

3. Dla celów niniejszego Zalecenia:
a) określenie „azbest" oznacza włókniste formy krzemianów mineralnych należące do minerałów form skalnych grup serpentyn, tj. chryzotyl (azbest biały) i grupy amfibolów, tj. aktynolit, amozyt (azbest brązowy, cummingtonite — grunerite), antofilit, krokidolit (azbest niebieski), tremolit lub wszelkie mieszanki zawierające jeden lub więcej tych minerałów;
b) określenie „pył azbestu" oznacza zawieszone w powietrzu cząstki azbestu lub osadzone cząstki azbestu, które mogą znaleźć się w powietrzu w miejscu pracy;
c) określenie „zawieszony w powietrzu pył azbestu" oznacza, dla celów pomiaru, cząstki pyłu mierzone metodą grawimetryczną lub inną równoważną metodą;
d) określenie „respirabilne włókna azbestu" oznacza włókna azbestu, których średnica jest mniejsza od 3 µm, a stosunek długości do średnicy jest większy od 3:1. Jedynie włókna o długości powyżej 5 µm będą brane pod uwagę dla celów pomiaru;
e) określenie „narażenie na działanie azbestu" oznacza narażenie w czasie pracy na zawieszone w powietrzu respirabilne włókna azbestu lub pyły azbestu, bez względu na to, czy pochodzą one z azbestu lub minerałów, materiałów lub produktów zawierających azbest;
f) określenie „pracownicy" obejmuje członków spółdzielni produkcyjnych;
g) określenie „przedstawiciele pracowników" oznacza przedstawicieli pracowników uznanych za takich przez ustawodawstwo lub praktykę krajową, zgodnie z Konwencją dotyczącą przedstawicieli pracowników, z 1971 r.

II. ZASADY OGÓLNE

4. Środki określone zgodnie z art. 3 Konwencji dotyczącej azbestu, z 1986 r., powinny być tak pomyślane, aby obejmowały różne rodzaje ryzyka zawodowego narażenia na działanie azbestu we wszystkich gałęziach działalności gospodarczej i powinny być opracowane z należytym uwzględnieniem artykułów 1 i 2 Konwencji dotyczącej raka zawodowego, z 1974 r.

5. Właściwa władza powinna okresowo rewidować przyjęte środki, biorąc pod uwagę Zbiór praktycznych wskazówek w zakresie bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu, opublikowany przez Międzynarodowe Biuro Pracy i wnioski ze spotkań ekspertów, jak również informacje w sprawie azbestu i materiałów zastępczych pochodzące od innych właściwych organów.

6. Właściwa władza, przy stosowaniu postanowień niniejszego Zalecenia, powinna działać w konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników.

7. 1) Pracodawca, po konsultacji i we współpracy z zainteresowanymi pracownikami lub ich przedstawicielami i uwzględniając rady kompetentnych organów, zwłaszcza pracowniczych służb zdrowia, powinien wykorzystać wszystkie możliwe środki w celu zapobiegania lub kontroli narażenia na działanie azbestu.
2) Zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową, konsultacje i współpraca między pracodawcą a pracownikami mogą być prowadzone za pośrednictwem:
a) delegatów pracowników do spraw bezpieczeństwa;
b) komitetów pracowniczych do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy lub mieszanych komitetów do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy;
c) innych przedstawicieli pracowników.

8. Pracownicy zatrudnieni w pracy, przy której używa się azbestu lub produktów zawierających azbest, powinni, w granicach ich odpowiedzialności, przestrzegać ustalonych zasad w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia, używając odpowiedniego sprzętu ochronnego.

9. 1) Pracownik, który wycofał się z miejsca pracy, o którym miał uzasadnione podstawy sądzić, iż przedstawia poważne niebezpieczeństwo dla jego życia lub zdrowia, powinien:
a) zawiadomić natychmiast swego przełożonego;
b) być chroniony przed środkami odwetowymi lub dyscyplinarnymi, zgodnie z krajowymi warunkami i praktyką. 2) Nie należy podejmować w stosunku do pracownika środków, które by go krzywdziły, z tego tytułu iż, działając w dobrej wierze, złożył skargę na to, co uznał za naruszenie przepisów regulaminu lub za poważne uchybienie pracodawcy z powodu niepodjęcia środków w zakresie bezpieczeństwa, higieny pracy i środowiska pracy.

III. ŚRODKI ZAPOBIEGAWCZE I OCHRONNE

10. 1) Właściwa władza powinna zapewnić, aby zapobiegano narażeniu na działanie azbestu, lub aby je kontrolowano, zarządzając odpowiednią kontrolę techniczną i metody pracy uwzględniające higienę miejsca pracy, które zapewnią pracownikom maksymalną ochronę.
2) Właściwa władza powinna ustalać okresowo, na podstawie stopnia narażenia i okoliczności oraz warunków panujących w środowisku pracy, a także w świetle badań naukowych i postępu technologicznego:
a) rodzaje azbestu i produktów zawierających azbest, których używanie powinno być przedmiotem zezwolenia, oraz procesy pracy, które powinny być przedmiotem zezwolenia;
b) rodzaje azbestu i produktów zawierających azbest, których używanie powinno być całkowicie lub częściowo zakazane, oraz procesy pracy, w których używanie azbestu lub niektórych rodzajów azbestu albo produktów zawierających azbest powinno być zakazane.
3) Zakaz lub zezwolenie używania niektórych rodzajów azbestu lub produktów zawierających azbest oraz ich zastępowanie innymi substancjami powinny być oparte na naukowej ocenie ich niebezpieczeństwa dla zdrowia.

11. 1) Właściwa władza powinna zachęcać do badań na temat technicznych i zdrowotnych problemów związanych z narażeniem na działanie azbestu, na temat materiałów zastępczych i innych technologii.
2) Właściwa władza powinna zachęcać do badania na temat produktów zawierających azbest, innych materiałów zastępczych lub innych technologii, które są nieszkodliwe lub mniej szkodliwe, w celu wyeliminowania lub zmniejszenia ryzyka dla pracowników.

12. 1) Gdy jest to niezbędne dla ochrony pracowników, właściwa władza powinna żądać zastąpienia azbestu innymi zastępczymi materiałami, gdziekolwiek jest to możliwe.
2) Wszystkie możliwe materiały zastępcze, zanim zostaną zatwierdzone do używania w jakichkolwiek procesach, powinny być dokładnie ocenione pod kątem możliwych skutków ich szkodliwości dla zdrowia. Zdrowie pracowników narażonych na działanie takich materiałów powinno być ciągle kontrolowane, jeśli uznane jest to za niezbędne.

13. 1) W celu skutecznego przestrzegania ustawodawstwa krajowego, właściwa władza powinna określić informacje, jakie powinny być zawarte w powiadomieniu o pracy, przy której stosuje się azbest, jak to przewiduje art. 13 Konwencji dotyczącej azbestu, z 1986 r.
2) Informacja ta powinna uwzględniać w szczególności:
a) rodzaj i ilość używanego azbestu;
b) stosowane czynności i procesy;
c) wytwarzane produkty;
d) liczbę pracowników narażonych i stopień oraz częstotliwość ich narażenia;
e) środki zapobiegawcze i ochronne podjęte w celu przestrzegania ustawodawstwa krajowego;
f) wszelkie inne informacje niezbędne do ochrony zdrowia pracowników.

14. 1) Rozbiórka tych części urządzeń lub budowli, które zawierają sypkie azbestowe materiały izolacyjne, i usuwanie azbestu z budynków lub budowli, w których azbest może znaleźć się w powietrzu, powinny być przedmiotem zezwolenia, które powinno być przyznane jedynie pracodawcom lub przedsiębiorcom uznanym przez właściwą władzę za kwalifikowanych do wykonywania takiej pracy zgodnie z postanowieniami niniejszego Zalecenia.
2) Pracodawca lub przedsiębiorca będzie zobowiązany przed rozpoczęciem prac rozbiórkowych lub prac związanych z usuwaniem sporządzić plan prac określający środki, jakie należy podjąć przed przystąpieniem do pracy, uwzględniając środki zmierzające do:
a) zapewnienia pracownikom wszelkiej niezbędnej ochrony;
b) ograniczenia uwalniania się pyłu azbestu do powietrza;
c) poinformowania pracowników, którzy mogą być dotknięci możliwym uwolnieniem się pyłu azbestu do powietrza, o sposobie postępowania i używanym wyposażeniu oraz o środkach ostrożności, jakie powinny być podjęte;
d) zabezpieczyć usuwanie odpadów zawierających azbest zgodnie z ust. 28 Zalecenia.
3) Plany pracy, o których mowa w pkt. 2 powyżej, będą konsultowane z pracownikami lub ich przedstawicielami.

15. 1) Każdy pracodawca powinien opracować i stosować, z udziałem pracowników, których zatrudnia, program zapobiegania i kontroli narażenia pracowników na działanie azbestu. Program ten powinien być rewidowany w regularnych odstępach czasu w świetle zmian zachodzących w procesach pracy oraz używanych maszynach lub zmianach techniki i metod zapobiegania i kontroli.
2) Właściwa władza powinna, zgodnie z praktyką krajową, podjąć działania mające na celu udzielenie pomocy, szczególnie małym przedsiębiorstwom, które mogą odczuwać brak wiedzy technicznej lub środków, w opracowaniu programów zapobiegania, w przypadkach, gdzie może wystąpić narażenie na działanie azbestu.

16. W celu zapobiegania uwalnianiu się pyłu azbestu do powietrza w miejscu pracy powinny być przyjęte techniczne urządzenia ochronne i właściwe metody pracy. Nawet w przypadku, gdy limity narażenia lub inne kryteria narażenia są przestrzegane, środki takie powinny być podjęte po to, aby zmniejszyć narażenie do tak niskiego poziomu, jaki jest możliwy do osiągnięcia w praktyce.

17. Środki, jakie należy podjąć w celu zapobiegania lub kontroli narażenia jak i w celu uniknięcia narażenia pracowników na działanie azbestu, powinny uwzględniać w szczególności, co następuje:
a) azbest powinien być używany jedynie wówczas, gdy można zapobiec i kontrolować jego ryzyko; w przeciwnym wypadku powinien on być zastąpiony, jeśli jest to technicznie wykonalne, innymi materiałami lub powinny być stosowane inne technologie, naukowo ocenione jako nieszkodliwe lub mniej szkodliwe;
b) liczba osób przydzielonych do prac powodujących narażenie na działanie azbestu i czas trwania ich narażenia powinny być zredukowane do niezbędnego minimum dla bezpiecznego wykonywania pracy;
c) należy stosować takie maszyny, sprzęt i metody pracy, które eliminują lub zmniejszają do minimum tworzenie się pyłu azbestu, a szczególnie jego wydzielania się do środowiska pracy i ogólnego;
d) miejsca pracy, w których używanie azbestu może pociągnąć za sobą uwalnianie się pyłu azbestu do powietrza, powinny być odizolowane od ogólnego środowiska pracy w celu uniknięcia możliwego narażenia innych pracowników na działanie azbestu;
e) strefy działania, które powodują narażenie na azbest, powinny być wyraźnie zakreślone! oznakowane znakami ostrzegawczymi, ograniczającymi wstęp osobom nieupoważnionym;
f) rozmieszczenie azbestu używanego w budownictwie domów powinno być rejestrowane.

18.1) Stosowanie krokidolitu i produktów zawierających te włókna powinno być zakazane.
2) Właściwa władza powinna być upoważniona, po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi zainteresowanymi organizacjami pracodawców i pracowników, do udzielania zezwolenia na odstąpienie od zakazu zawartego w pkt. l powyżej, jeżeli zastąpienie jest praktycznie niemożliwe, pod warunkiem, że zostały podjęte kroki w celu zapewnienia, że zdrowie pracowników nie jest zagrożone.

19. 1) Rozpylanie wszelkich form azbestu powinno być zakazane.
2) Instalowanie sypkich azbestowych materiałów izolacyjnych powinno być zakazane.
3) Właściwa władza powinna być upoważniona, po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi zainteresowanymi organizacjami pracodawców i pracowników, do udzielania zezwolenia na odstąpienie od zakazu zawartego w punktach l i 2 powyżej, jeżeli inne metody są praktycznie niemożliwe, pod warunkiem, że zostały podjęte kroki w celu zapewnienia, że zdrowie pracowników nie jest zagrożone.

20. 1) Producenci i dostawcy azbestu oraz wytwórcy i dostawcy produktów zawierających azbest powinni być odpowiedzialni za właściwe i odpowiednie oznakowanie opakowań lub produktów.
2) Ustawodawstwo krajowe powinno przewidywać, by oznakowanie było drukowane w języku lub w językach będących w powszechnym użyciu w zainteresowanym kraju i wskazywało, że opakowanie lub produkt zawiera azbest, że wdychanie pyłu azbestu powoduje ryzyko dla zdrowia, i że powinny być podjęte właściwe środki ochronne.
3) Ustawodawstwo krajowe powinno przewidywać, by producenci i dostawcy azbestu oraz wytwórcy i dostawcy produktów zawierających azbest, opracowali i dostarczyli karty zawierające dane dotyczące zawartości azbestu, niebezpieczeństwa dla zdrowia i właściwych środków ochronnych odnośnie do materiału lub produktu.

21. System inspekcji przewidziany w art. 5 Konwencji dotyczącej azbestu, z 1986 r., powinien być oparty na postanowieniach Konwencji dotyczącej inspekcji, z 1947 r. Inspekcja powinna być powierzona wykwalifikowanemu personelowi. Służby inspekcji powinny otrzymać od pracodawcy informację, o której mowa w ust. 13 powyżej.

22. 1) Limity narażenia powinny być ustalone z odniesieniem do ważonego w czasie stężenia zawieszonego w powietrzu pyłu azbestu, powszechnie wyrażanego w kategoriach 8-godzinnego dnia i 40-godzinnego tygodnia i do uznanych metod pobierania prób oraz mierzenia.
2) Limity narażenia powinny być okresowo rewidowane oraz aktualizowane w świetle postępu technologicznego i rozwoju wiedzy w dziedzinie techniki i medycyny.

23. Urządzenia, system wentylacyjny, maszyny i sprzęt ochronny do kontroli pyłu azbestu powinny być regularnie sprawdzane i utrzymywane w stanie sprawności.

24. Miejsca pracy powinny być czyszczone bezpieczną metodą tak często, jak jest to niezbędne dla zapobieżenia nagromadzeniu się pyłu azbestu na powierzchniach. Postanowienia Konwencji dotyczącej azbestu, z 1986 r., i niniejszego Zalecenia powinny mieć zastosowanie do personelu sprzątającego.

25. 1) Jeżeli nie można zapobiec niebezpieczeństwom spowodowanym zawieszonym w powietrzu pyłem azbestu lub go kontrolować, pracodawca powinien dostarczyć, utrzymać, w razie potrzeby zastąpić bezpłatnie dla pracowników, odpowiedni sprzęt ochrony dróg oddechowych i specjalną odzież, gdzie jest to właściwe. W takich sytuacjach należy wymagać od pracowników używania tego sprzętu.
2) Sprzęt ochrony dróg oddechowych powinien odpowiadać normom określonym przez właściwą władzę i być używany jedynie jako środek uzupełniający, tymczasowy, nagły lub wyjątkowy i nie jako środek zastępujący kontrolę techniczną.
3) Gdy wymagane jest używanie sprzętu ochronnego dróg oddechowych, powinno się przewidzieć odpowiednio długie przerwy w celu odpoczynku we właściwych miejscach do wypoczynku, biorąc pod uwagę fizyczne napięcie spowodowane używaniem tego sprzętu.

26. 1) Gdy odzież osobista pracowników może zostać skażona pyłem azbestu, pracodawca, zgodnie z ustawodawstwem krajowym i po konsultacji z przedstawicielami pracowników, powinien dostarczyć pracownikowi bezpłatnie odpowiednią odzież roboczą, która nie powinna być noszona poza miejscem pracy.
2) Pracodawcy powinni dostarczyć pracownikom odpowiednią informację we właściwej formie w sprawie niebezpieczeństw dla zdrowia ich rodzin lub innych osób, które mogą wyniknąć, jeśli zabierają do domu odzież skażoną pyłem azbestu.
3) Składowanie i czyszczenie używanej odzieży roboczej i specjalnej odzieży ochronnej powinno być dokonywane w kontrolowanych warunkach, według wymagań właściwej władzy, aby zapobiec uwalnianiu się pyłu azbestu.

27. 1) Pracownicy, którzy są narażeni na działanie azbestu, powinni mieć do dyspozycji podwójne szatnie, umywalnie, prysznice i miejsca do wypoczynku, jeżeli to właściwe.
2) Odpowiedni czas powinien być udzielony, w ramach godzin pracy, dla przebrania się, wzięcia prysznica lub umycia się po pracy, zgodnie z praktyką krajową.

28. 1) Zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową, pracodawcy powinni usuwać odpady zawierające azbest w sposób, który nie stwarza ryzyka ani dla zdrowia zainteresowanych pracowników, z pracownikami zajmującymi się odpadami azbestu włącznie, ani dla ludności w sąsiedztwie przedsiębiorstwa.
2) Stosowne środki powinny być podjęte przez właściwą władzę i pracodawców w celu zapobieżenia zanieczyszczeniu środowiska ogólnego pyłem azbestu uwalnianym z miejsca pracy.

IV. NADZÓR NAD MIEJSCEM PRACY I ZDROWIEM PRACOWNIKÓW

29. W przypadkach ustalonych przez właściwą władzę, pracodawca powinien podjąć odpowiednie kroki w celu systematycznej kontroli stężenia zawieszonego w powietrzu w miejscu pracy pyłu azbestowego, jak i czasu trwania oraz poziomu narażenia pracowników na działanie azbestu, a także w celu kontroli zdrowia pracowników.

30. 1) Poziom narażenia pracowników na działanie azbestu będzie mierzony lub obliczany w kategoriach ważonego w czasie przeciętnego stężenia w określonym odnośnym okresie.
2) Pobieranie prób i mierzenie stężenia zawieszonego w powietrzu pyłu azbestu będzie wykonywane przez kwalifikowany personel, stosując metody zatwierdzone przez właściwą władzę.
3) Częstotliwość i zakres pobierania prób oraz mierzenie powinny być odniesione do poziomu ryzyka, zmian w procesach pracy lub innych odpowiednich okoliczności.
4) Przy ocenie ryzyka, właściwa władza powinna wziąć pod uwagę ryzyko, jakie stwarzają wszystkie rozmiary włókien azbestu.

31. 1) W celu zapobiegania chorobie i zaburzeniu czynnościowemu w związku z narażeniem na działanie azbestu, wszyscy pracownicy przydzieleni do pracy związanej z narażeniem na działanie azbestu powinni być poddani odpowiednio do sytuacji:
a) wstępnym badaniom lekarskim;
b) okresowym badaniom lekarskim we właściwych okresach;
c) innym testom i analizom, w szczególności radiografii klatki piersiowej i testom czynnościowym płuc, jakie mogą być niezbędne do kontroli ich stanu zdrowia f w związku z ryzykiem zawodowym i dla wczesnego ujawnienia symptomów choroby wywołanej przez azbest.
2) Odstępy czasu między badaniami lekarskimi powinny być określone przez właściwą władzę, biorąc pod uwagę poziom narażenia i stan zdrowia pracowników w związku z ryzykiem zawodowym.
3) Właściwa władza powinna czuwać nad tym, aby, zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową, pracownicy, którzy przestali być zatrudnieni na stanowisku narażającym ich na działanie azbestu, mogli nadal korzystać z odpowiednich badań lekarskich.
4) Badania, testy i analizy przewidziane w punktach 1 i 3 powyżej powinny być wykonywane, tak dalece, jak jest to możliwe w czasie pracy i nie powinny pociągać za / sobą wydatków ze strony pracownika.
5) Gdy wyniki testów lub analiz wykażą kliniczne lub przedkliniczne objawy, powinny być podjęte środki, aby zapobiec lub zmniejszyć narażenie zainteresowanych pracowników i zapobiec dalszemu pogorszeniu ich zdrowia.
6) Wyniki badań lekarskich powinny być wykorzystane do określenia stanu zdrowia w związku z narażeniem na działanie azbestu i nie powinny być wykorzystane do. dyskryminacji pracownika.
7) Wyniki badań lekarskich powinny być wykorzystane jako pomoc w umieszczeniu pracownika na stanowisku pracy odpowiadającemu stanowi jego zdrowia.
8) Pracownicy podlegli kontroli stanu zdrowia powinni mieć:
a) prawo do poufnego charakteru informacji osobistej i lekarskiej;
b) prawo do pełnego i szczegółowego wyjaśnienia celów i wyników kontroli;
c) prawo odrzucenia stosowania metod lekarskich, które mogłyby naruszyć ich cielesną integralność.

32. Pracownicy powinni być należycie informowani w odpowiedni sposób, zgodnie z praktyką krajową, o wynikach badań lekarskich i otrzymywać indywidualną poradę dotyczącą stanu ich zdrowia w powiązaniu z ich pracą.

33. W przypadku wykrycia w czasie kontroli lekarskiej choroby zawodowej wywołanej azbestem, powinna być zawiadomiona właściwa władza, zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową.

34. Jeżeli stałe zatrudnienie na stanowisku pociągającym za sobą ryzyko narażenia na działanie azbestu jest z punktu widzenia lekarskiego niewskazane, należy podjąć wszelkie wysiłki, zgodne z warunkami i praktyką krajową w celu dostarczenia zainteresowanym pracownikom innych środków umożliwiających im utrzymanie dochodu.

35. Ustawodawstwo krajowe powinno przewidzieć odszkodowanie dla pracowników, którzy nabyli chorobę lub u których rozwinęły się niedomagania czynnościowe związane z zawodowym narażeniem na działanie azbestu, zgodnie z Konwencją dotyczącą świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r.

36. 1) Rejestry kontroli środowiska pracy powinny być przechowywane przez okres nie krótszy niż 30 lat.
2) Rejestry kontroli narażenia pracowników, jak również części ich akt lekarskich dotyczących niebezpieczeństwa dla zdrowia spowodowanego narażeniem na działanie azbestu oraz radiografie klatki piersiowej powinny być przechowywane przez okres nie krótszy niż 30 lat, następujący po zakończeniu pracy powodującej narażenie na działanie azbestu.

37. Zainteresowanym pracownikom, ich przedstawicielom i służbie inspekcyjnej powinno się udostępnić protokoły kontroli środowiska pracy.

38. W przypadku zamknięcia przedsiębiorstwa lub po zwolnieniu pracownika, rejestry i informacje przechowywane zgodnie z ust. 36 powyżej powinny być zdeponowane zgodnie ze wskazówkami właściwej władzy.

39. Zgodnie z Trójstronną Deklaracją Zasad dotyczących Przedsiębiorstw Wielonarodowych i Polityki Społecznej, przyjętą przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy, krajowe lub wielonarodowe przedsiębiorstwo liczące więcej niż jeden zakład powinno być zobowiązane do podjęcia środków bezpieczeństwa w celu zapobiegania i kontroli zagrożeń zdrowia wynikających z zawodowego narażenia na działanie azbestu i w celu ochrony wszystkich pracowników, bez dyskryminacji, przed tymi zagrożeniami we wszystkich ich zakładach, bez względu na miejsce lub kraj, w którym się one znajdują.

V. INFORMACJA I KSZTAŁCENIE

40. Właściwa władza powinna podjąć środki w celu rozwoju szkolenia i informowania wszystkich zainteresowanych osób w zakresie zapobiegania i kontroli oraz ochrony zdrowia przed niebezpieczeństwami spowodowanymi zawodowym narażeniem na działanie azbestu.

41. Właściwa władza, po konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi zainteresowanymi organizacjami pracodawców i pracowników, powinna opracować odpowiednie przewodniki dla pracodawców, pracowników i innych osób.

42. Pracodawcy powinni dbać o to, aby pracownicy mogący być narażeni na działanie azbestu, przechodzili okresowe szkolenie i instruktaż, bezpłatnie, w języku i w sposób łatwy, zrozumiały dla nich w zakresie skutków takiego narażenia dla zdrowia, środków, jakie powinny być podjęte dla zapobieżenia i kontroli narażenia na działanie azbestu, a w szczególności w zakresie metod prawidłowej pracy, które zapobiegają tworzeniu się i uwalnianiu pyłu azbestu do powietrza oraz je kontrolują, a także w zakresie korzystania z ogólnego i osobistego sprzętu ochronnego będącego do dyspozycji pracowników.

43. Środki dydaktyczne powinny zwracać uwagę na szczególne niebezpieczeństwo, jakie stanowi dla zdrowia pracowników palenie papierosów z jednoczesnym narażeniem na działanie azbestu.

44. Organizacje pracodawców i pracowników powinny podjąć konkretne działania na rzecz współpracy i udziału w programach szkolenia, informowania, zapobiegania, kontroli i ochrony w zakresie niebezpieczeństw zawodowych spowodowanych narażeniem na działanie azbestu.