ZALECENIE Nr 183
Sesja Konferencji: 82
MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY
dotyczące bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach.Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy,
zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 6 czerwca 1995 r. na osiemdziesiątej drugiej sesji,
odnotowując stosowne międzynarodowe konwencje i zalecenia w sprawie pracy, a w szczególności: Konwencję dotyczącą zniesienia pracy przymusowej, z 1957 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące ochrony pracowników przed promieniowaniem jonizującym, z 1960 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z 1964 r.. Konwencję i Zalecenie dotyczące zabezpieczenia maszyn, z 1963 r., Konwencje i Zalecenie dotyczące najniższego wieku dopuszczenia do pracy pod ziemią w kopalniach, z 1965 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące badania lekarskiego zdatności młodocianych do pracy pod ziemią w kopalniach, z 1965 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące ochrony pracowników przed zagrożeniami zawodowymi w miejscach pracy, spowodowanymi zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i wibracją, z 1977 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia pracowników i środowiska pracy, z 1981 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące pracowniczych służb zdrowia, z 1985 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu z 1986 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa i zdrowia w budownictwie, z 1988 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące bezpieczeństwa przy używaniu substancji chemicznych w pracy, z 1990 r., Konwencję i Zalecenie dotyczące zapobiegania poważnym wypadkom przemysłowym, z 1993 r.
zważywszy, że pracownicy mają potrzebę i prawo do informacji, szkolenia i prawdziwych konsultacji oraz uczestniczenia w przygotowaniu oraz realizacji środków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczących zagrożeń i ryzyka, których doświadczają w przemyśle górniczym,
uznając, że pożądane jest zapobieganie wszystkim wypadkom śmiertelnym, zranieniom i chorobom, na które narażeni są pracownicy lub osoby postronne oraz szkodom w środowisku wywołanym działalnością górniczą,
biorąc pod uwagę potrzebę współpracy Międzynarodowej Organizacji Pracy, Światowej Organizacji Zdrowia, Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej i innych właściwych instytucja oraz uwzględniając odpowiednie dokumenty, zasady postępowania i wytyczne wydane przez te organizacje,
postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji,
postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach,
przyjmuje dnia dwudziestego drugiego czerwca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego piątego roku niniejsze Zalecenie, które otrzyma nazwę; Zalecenie dotyczę bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach, z 1995 r.
I. POSTANOWIENIA OGÓLNE1. Postanowienia niniejszego Zalecenia uzupełniają postanowienia Konwencji dotyczącej bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach, z 1995 r., (zwanej dalej Konwencją) i powinny być stosowane w powiązaniu z nimi.
2. Niniejsze Zalecenie stosuje się do wszystkich kopalń.
3(1) W świetle warunków i praktyki krajowej oraz w konsultacji z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami zainteresowanych pracodawców i pracowników, każdy Członek powinien przygotowywać, wprowadzać w życie i dokonywać okresowego przeglądu spójnej polityki w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach.
3(2) Konsultacje, o których mowa w artykule 3 Konwencji powinny obejmować konsultacje z najbardziej reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracowników w zakresie wpływu czasu pracy, pracy nocnej i zmianowej na bezpieczeństwo i zdrowie pracowników. W wyniku takich konsultacji Członek powinien podjąć stosowne kroki w dotyczące czasu pracy a w szczególności maksymalnej liczby godzin na dobę oraz minimalnego dobowego okresu odpoczynku.
4. Właściwa władza powinna posiadać odpowiednio wykwalifikowany i przeszkolony personel o odpowiednich umiejętnościach, jak również zaplecze techniczne i zawodowe dla prowadzenia inspekcji, dochodzeń, ocen i doradztwa w sprawach, które reguluje Konwencja oraz w celu zapewnienia zgodności z ustawodawstwem krajowym.
5. Należy podjąć środki w celu zachęcania i promowania:
a) badań i wymiany informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w kopalniach na poziomie krajowym i międzynarodowym;
b) specjalnej pomocy właściwych władz dla małych kopalń, w celu:
i) pomocy w transferze technologicznego know-how,
ii) ustanowienia profilaktycznych programów bezpie- czeństwa i ochrony zdrowia,
iii) zachęcania do współpracy i konsultacji między pracodawcami i pracownikami oraz, ich przedstawicielami,
c) programów lub systemów rehabilitacji i reintegracji pracowników, którzy ulegli wpadkom przy pracy lub chorobom zawodowym;6. Postanowienia dotyczące nadzoru nad bezpieczeństwem i zdrowiem w kopalniach, o których mowa w ustępie 2 artykułu 5 Konwencji, powinny zawierać, tam gdzie jest to właściwe, postanowienia dotyczące: a) certyfikacji i szkolenia;
b) kontroli kopalń, sprzętu i instalacji górniczych;
c) nadzoru nad przeładunkiem, transportem, przechowywaniem i użytkowaniem materiałów wybuchowych oraz niebezpiecznych substancji stosowanych w kopalniach lub wytwarzanych w procesach górniczych;
d) wykonywania prac przy sprzęcie i instalacjach elektrycznych;
c) nadzorowania pracowników,7. Postanowienia zawarte w ustępie 4 artykułu 5 Konwencji powinny przewidywać, że dostawcy wyposażenia, sprzętu, wyrobów i substancji niebezpiecznych do kopalń powinni zapewnić ich zgodność z krajowymi normami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wyraźnie oznakować wyroby i dostarczyć zrozumiałe instrukcje,
8. Postanowienia dotyczące ratownictwa górniczego i pierwszej pomocy, o których mówi ustęp 4a) artykułu 5 Konwencji, jak również właściwej pomocy medycznej w nagłych wypadkach powinny obejmować:
a) ustalenia organizacyjne;
b) potrzebne wyposażenie,
c) uregulowania dotyczące szkoleń;
d) szkolenia pracowników i udział w ćwiczeniach;
e) właściwą liczbę przeszkolonych osób, które powinny znajdować się w dyspozycji;
f) właściwy system łączności;
g) efektywny system ostrzegania przed niebezpieczeństwem;
h) przygotowanie i utrzymanie środków ewakuacji i pomocy;
i) utworzenie w kopalni drużyny lub drużyn ratowniczych;
j) okresowe badania lekarskie przydatności i regularne szkolenie członków drużyny lub drużyn ratowniczych w kopalni;
k) bezpłatną pomoc medyczną i transport dla udzielenia pomocy medycznej dla pracowników, którzy odnieśli obrażenia lub zachorowali w miejscu pracy;
l) koordynację z władzami lokalnymi;
m) środki promujące międzynarodową współpracę w tym zakresie.9. Wymagania, o których mowa w ustępie 4b) artykułu 5 Konwencji mogą obejmować określenie i standardy typu dostarczanych pochłaniaczy ochronnych, a szczególnie w przypadku kopalń zagrożonych wyrzutami i innych kopalin, gdzie jest to właściwe, mogą przewidywać dostarczanie autonomicznych pochłaniaczy ochronnych.
10. Ustawodawstwo krajowe powinno przewidywać właściwe środki w celu bezpiecznego użytkowania i obsługi sprzętu zdalnie sterowanego.
11 Ustawodawstwo krajowe powinno zobowiązać pracodawcę, do podjęcia stosownych kroków dla zapewnienia ochrony pracowników pracujących samotnie lub w miejscach odosobnionych.
II. ŚRODKI PROFILAKTYCZNE I OCHRONNE W KOPALNI12. Pracodawca powinien dokonać analizy zagrożeń oraz ryzyka, i na tej podstawie opracować i realizować, gdzie jest to właściwe, systemy zarządzania ryzykiem.
13. W celu zapewnienia stateczności górotworu, zgodnie z artykułem 7c) Konwencji, pracodawca powinien podjąć wszystkie niezbędne środki, w celu:
a) obserwacji i kontrolowania ruchu górotwórczego;
b) jeżeli jest to konieczne, zapewnienia skutecznej obudowy stropu, ociosów i spągów wyrobisk kopalnianych, z wyjątkiem tych rejonów, gdzie obrane metody górnicze dopuszczają kontrolowany zawał;
c) obserwacji i kontroli skarp w kopalniach odkrywkowych celem uniknięcia upadku lub obsunięcia się materiału do odkrywki i zagrożenia pracowników;
d) zapewnienia, że obwałowania, osadniki i inne tego typu spiętrzone zbiorniki wodne są właściwie zaprojektowane, wykonane i kontrolowane tak, aby zapobiec obsunięciom materiałów lub przerwaniu.14, Wyjścia awaryjne, o których mowa w artykule 7d) Konwencji powinny być maksymalnie niezależne od siebie. Należy podjąć przygotowania oraz zapewnić specjalny sprzęt dla bezpiecznej ewakuacji pracowników w przypadku zagrożenia.
15. Zgodnie z artykułem 7f) Konwencji, wszystkie podziemne wyrobiska, do których mają dostęp pracownicy, jak również inne miejsca, powinny posiadać, jeżeli jest to konieczne, właściwą wentylację w celu utrzymania atmosfery:
a) w której ryzyko wybuchów jest wyeliminowane lub zminimalizowane;
b) w której panują właściwe warunki pracy, biorąc pod uwagę wykorzystywaną metodę pracy oraz wysiłek fizyczny wymagany od pracowników,
c) która odpowiada regulacjom krajowym odnoszącym się do zapylania, gazu, promieniowania i warunków klimatycznych; tam gdzie brak jest uregulowań krajowych, pracodawca powinien brać pod uwagę normy międzynarodowe.16. Szczególne zagrożenia, o których mowa w artykule 7g) Konwencji, wymagające planów działania i odpowiednich procedur powinny obejmować:
a) pożary i wybuchy w kopalniach;
b) wyrzuty gazów;
c) tąpnięcia terenu;
d) wtargnięcie wody i ciał półpłynnych;
e) zawały;
f) skłonności obszarów do ruchów sejsmicznych;
g) zagrożenia związane z pracami wykonywanymi w pobliżu niebezpiecznych wyrobisk lub w szczególnie trudnych warunkach geologicznych;
h) zanik wentylacji.17. Środki, które pracodawca powinien podjąć w celu wprowadzenia w życie artykułu 7h) Konwencji powinny, jeżeli jest to właściwe, zawierać zakaz, zabierania pod ziemię jakichkolwiek artykutów, przedmiotów lub substancji, które mogłyby spowodować pożar, wybuch lub niebezpieczne zdarzenie.
18. Zgodnie z artykułem 7i) Konwencji, instalacje górnicze powinny, gdy jest to właściwe, być zaopatrzone w wystarczającą liczbę ognioszczelnych i automatycznych komór dla zapewnienia schronienia dla pracowników w przypadku zagrożenia. Komory te winny być łatwe do zidentyfikowania i dostępne, szczególnie w przypadkach słabej widoczności.
19. Plan działania w przypadkach zagrożeń, o którym mówi artykuł 8 Konwencji powinien zawierać:
a) skuteczne plany działania na miejscu;
b) ponowienia dotyczące zatrzymania pracy i ewakuacji pracowników w przypadku zagrożenia;
c) właściwe szkolenie w zakresie postępowania w przypadku zagrożenia i stosowania sprzętu;
d) właściwą ochronę ludności i środowiska;
e) zapewnienie informacji i konsultacji ze stosownymi organami i organizacjami.20. Do zagrożeń, o których mowa w artykule 9 Konwencji można zaliczyć:
a) pył zawieszony;
b) kopalniane gazy palne, toksyczne, szkodliwe i inne;
c) dymy oraz niebezpieczne substancje;
d) spaliny z silników dieslowskich;
e) niedobór tlenu;
f) promieniowanie wydobywające się z górotworu, wyposażenia i innych źródeł;
g) hałas i drgania;
h) nadmierną temperaturę;
i) wysoki poziom wilgotności;
j) niedostateczne oświetlenie i przewietrzenie;
k) zagrożenie związane z pracą na dużych wysokościach, ekstremalnych głębokościach lub w ciasnych miejscach;
l) zagrożenia związane z transportem ręcznym;
m) zagrożenia związane ze sprzętem mechanicznym i instalacjami elektrycznymi;
n) zagrożenia wynikające z kombinacji dowolnych wymienionych wyżej zagrożeń.21. Środki, o których mowa w artykule 9 Konwencji mogą zawierać:
a) techniczne i organizacyjne środki stosowane w danych działaniach górniczych lub w instalacjach, maszynach, sprzęcie, urządzeniach lub konstrukcjach;
b) tam gdzie nie jest możliwe wykorzystanie środków, o których mowa w punkcie a) inne efektywne środki, w tym bezpłatne użycie sprzętu ochrony osobistej i ubiorów ochronnych;
c) tam, gdzie zostały stwierdzone odnawiające się zagrożenia dla zdrowia, szkolenie i przyjęcie specjalnych środków technicznych i organizacyjnych, w tym, gdzie jest to niezbędne, prawo do pracy zastępczej bez utraty wynagrodzenia, w szczególności w okresach zagrożenia dla zdrowia, takich jak ciąża i karmienie piersią;
d) regularny nadzór i inspekcję rejonów, gdzie zagrożenia występują, lub mogą wystąpić.22. Sprzęt i wyposażenie ochronne, o których mowa w artykule 9c) Konwencji mogą obejmować:
a) konstrukcje zabezpieczające przed wypadnięciem i spadającymi przedmiotami;
b) siedzeniowe pasy bezpieczeństwa oraz szelki;
c) szczelne komory ciśnieniowe;
d) automatyczne komory ratownicze;
e) prysznice bezpieczeństwa oraz punkty przemywania oczu.23. Wprowadzając w życie postanowienia artykułu 10 b) Konwencji, pracodawcy powinni:
a) zapewnić właściwą inspekcję każdego miejsca pracy w kopalni, a w szczególności atmosfery, warunków górotworu, maszyn, wyposażenia i urządzeń, włączając, tam, gdzie jest to konieczne inspekcję przed rozpoczęciem zmiany;
b) gromadzić pisemne zapisy uszkodzeń i zastosowanych środków naprawczych oraz zapewnić do nich dostęp w kopalni.24. W ramach nadzoru stanu zdrowia pracowników określonego w artykule 11 Konwencji, powinno się tam, gdzie jest to właściwe, zapewnić bezpłatnie pracownikom bez dyskryminacji lub odwetu:
a) możliwość poddawania się badaniom lekarskim związanym z wymaganiami w zakresie zadań roboczych przed lub po podjęciu pracy, a następnie okresowo;
b) o ile jest to możliwe, reintegrację lub rehabilitacje pracowników niezdolnych do podjęcia swoich normalnych obowiązków w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.25. Zgodnie z ustępem 4e) artykułu 5 Konwencji, pracodawcy powinni, tam gdzie jest to właściwe, zapewnić i utrzymać w dobrym stanie bezpłatnie dla pracowników:
a) wystarczającą liczbę i odpowiednie ubikacje, natryski, wanny i szatnie, odrębne dla kobiet i mężczyzn;
b) właściwe urządzenia do przechowywania, prania i suszenia odzieży;
c) należyte zaopatrzenie w wodę pitną w odpowiednich miejscach;
d) stosowne i higieniczne pomieszczenia do spożywania posiłków.
III. PRAWA I OBOWIĄZKI PRACOWNIKÓW I ICH PRZEDSTAWICIELI26. Wprowadzać w życie artykuł 13 Konwencji pracownicy i ich przedstawiciele do spraw bezpieczeństwa i zdrowia powinni, gdy jest to właściwe, otrzymywać lub mieć dostąp do informacji, które powinny obejmować:
a) zawiadomienia, o ile jest to możliwe, o każdej wizycie w kopalni przedstawiciela właściwych władz, a dotyczącej bezpieczeństwa i zdrowia;
b) raporty z inspekcji prowadzonych przez właściwe władze lub pracodawcę, w tym kontrole maszyn i wyposażenia,
c) kopie poleceń lub instrukcji wydanych przez właściwe władze w sprawach bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
d) raporty właściwych władz lub pracodawcy dotyczące wypadków, urazów, przypadków zachorowań i innych zdarzeń wpływających na bezpieczeństwo i zdrowie;
e) informacje i spostrzeżenia dotyczące wszystkich zagrożeń w pracy, uwzględniając niebezpieczne, toksyczne lub szkodliwe materiały, czynniki lub substancje używane w kopalni:
f) każdą inną dokumentację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, którą pracodawca obowiązany jest prowadzić;
g) bezzwłoczne powiadomienie o wypadkach i innych niebezpiecznych zdarzeniach;
h) wszystkie badania dotyczące zdrowotności prowadzone w związku z zagrożeniami w miejscu pracy,27. Postanowienia mające na celu wprowadzenie w życie artykułu 13 ustęp 1 c) Konwencji mogą zawierać wymagania dotyczące:
a) powiadomienia dozoru i przedstawicieli do spraw bezpieczeństwa i zdrowia o zagrożeniu, o którym mowa w tym punkcie;
b) udziału przedstawicieli wyższego szczebla pracodawcy i przedstawicieli pracowników w działaniach mających na celu rozwiązanie problemu,
c) gdy jest to niezbędne, udziału przedstawicieli właściwych władz w rozwiązaniu problemu;
d) zachowania płacy pracownika, i gdy ma to miejsce, wyznaczenia odpowiedniej pracy zastępczej.
e) powiadomienia każdego pracownika, któremu poleca się wykonanie pracy w rejonie, o którym mowa, o fakcie odmowy pracy w tym rejonie przez innego pracownika oraz o jego przyczynach.28. Wprowadzając w życie artykuł 13 ustęp 2 Konwencji, prawa przyznane przedstawicielom pracowników do spraw bezpieczeństwa i zdrowia powinny, o ile jest to właściwe, obejmować prawo do:
a) właściwego szkolenia w godzinach pracy, bez utraty płacy, w celu poznania ich uprawnień i funkcji jako przedstawicieli do spraw bezpieczeństwa i zdrowia, oraz poznania problemów związanych z bezpieczeństwem i zdrowiem;
b) dostępu do właściwych urządzeń niezbędnych do wypełnienia ich funkcji;
c) otrzymania normalnej płacy za czas poświecony na wypełnianie swoich uprawnień i funkcji jako przedstawicieli do spraw bezpieczeństwa i zdrowia;
d) pomocy i doradztwa pracownikom, którzy wycofali się, z miejsca pracy, gdyż uznali, że ich bezpieczeństwo i zdrowie znalazło się w niebezpieczeństwie.29. Przedstawiciele do spraw bezpieczeństwa i zdrowia powinni, gdy jest to właściwe, powiadomić z wystarczającym wyprzedzeniem pracodawcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli lub badania problematyki bezpieczeństwa i zdrowia, o których mówi artykuł 13 ustęp 2b ii) Konwencji.
30. 1) Wszystkie osoby powinny mieć obowiązek:
a) powstrzymania się od samowolnego odłączenia, zmiany lub usuwania urządzeń zabezpieczających, zamontowanych na maszynach, wyposażeniu, urządzeniach, narzędziach, instalacjach i budynkach;
b) prawidłowego użytkowania tych urządzeń zabezpieczających.
2) Pracodawcy powinni być zobowiązani do zapewnienia pracownikom szkolenia i niezbędnych instrukcji, aby umożliwić im wypełnienie obowiązków określonych w punkcie 1) powyżej.
IV. WSPÓŁPRACA31. Środki zmierzające do wzmocnienia współpracy, o których mowa w artykule 15 Konwencji, powinny obejmować:
a) utworzenie mechanizmów współpracy, takich jak komitety do spraw bezpieczeństwa i zdrowia, w których pracodawcy i pracownicy byliby reprezentowani na równych zasadach, i którym mogą być przyznane takie uprawnienia i funkcje jak prawo do przeprowadzania wspólnych inspekcji;
b) wyznaczenie przez pracodawcę odpowiednio wykwalifikowanych i doświadczonych osób dla promowania bezpieczeństwa i zdrowia;
c) szkolenie pracowników i ich przedstawicieli do spraw bezpieczeństwa i zdrowia;
d) zapewnienie pracownikom programów pogłębiających ich zrozumienie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy;
e) regularną wymianę informacji i doświadczeń na temat bezpieczeństwa i zdrowia w kopalniach;
f) konsultowanie pracowników i ich przedstawicieli przez pracodawcę przy ustalaniu polityki i procedur w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia;
g) włączenie przez pracodawcę przedstawicieli pracowników do dochodzeń po wypadkach oraz niebezpiecznych zdarzeniach, o których mowa w artykule 10 d) Konwencji.
V. INNE POSTANOWIENIA32. Nie należy stosować żadnej dyskryminacji ani odwetu wobec jakiegokolwiek pracownika, który korzysta z praw zagwarantowanych w ustawodawstwie krajowym lub w umowie zawartej między pracodawcą a pracownikami i ich przedstawicielami.
33. Należy poświęcić właściwą uwagę możliwym wpływom działalności górniczej na otaczające środowisko oraz bezpieczeństwo publiczne, W szczególności należy objąć kontrolą osiadanie, wstrząsy, odprysk skał, zanieczyszczenia w wodzie, powietrzu lub glebie, właściwe i skuteczne prowadzenie składowisk odpadów oraz rekultywację terenów górniczych.