ZALECENIE Nr 190 MIĘDZYNARODOWEJ ORGANIZACJI PRACY dotyczące zakazu i natychmiastowych działań na rzecz eliminowania najgorszych form pracy dzieci. Sesja Konferencji: 87 Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 1 czerwca 1999 r. na 87 sesji, po przyjęciu Konwencji dotyczącej natychmiastowego zniesienia najgorszych form pracy dzieci, z 1999 r. postanowiwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące pracy dzieci, która to sprawa stanowi czwarty punkt porządku dziennego sesji, postanowiwszy, że wnioski te zostaną ujęte w formę zalecenia uzupełniającego Konwencję dotyczącą natychmiastowego zniesienia najgorszych form pracy dzieci, z 1999 r., przyjmuje dnia siedemnastego czerwca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego dziewiątego roku następujące Zalecenie, które otrzyma nazwę: Zalecenie dotyczące natychmiastowego zniesienia najgorszych form pracy dzieci, z 1999 r. 1. Postanowienia niniejszego Zalecenia uzupełniają postanowienia Konwencji dotyczącej najgorszych form pracy dzieci, z 1999 r (zwanej dalej „Konwencją”) i powinny być stosowane wraz z postanowieniami Konwencji. PROGRAMY DZIAŁANIA 2. Programy działania, o których mowa w Artykule 6 Konwencji powinny być pilnie opracowane i realizowane w konsultacji z właściwymi instytucjami rządowymi oraz organizacjami pracodawców i pracowników, z uwzględnieniem poglądów dzieci bezpośrednio dotkniętych najgorszymi formami pracy dzieci i ich rodzin i, jeżeli to właściwe, innymi zainteresowanymi grupami realizującymi cele Konwencji i niniejszego Zalecenia. Takie programy powinny mieć na celu między innymi: a) identyfikowanie i ujawnianie najgorszych form pracy dzieci, b) uniemożliwianie angażowania dzieci lub odsuwanie ich od najgorszych form pracy dzieci, ochronę przed represjami oraz zapewnianie ich rehabilitacji i integracji społecznej za pomocą środków, które odpowiadają ich potrzebom edukacyjnym, fizycznym i psychologicznym, c) zwracanie szczególnej uwagi na: i) dzieci młodsze, ii) dzieci płci żeńskiej, iii) problem sytuacji pracy ukrytej, w której szczególnie zagrożone są dziewczęta, iv) inne grupy dzieci ze szczególnymi słabościami lub potrzebami, d) określanie, docieranie i praca ze wspólnotami, gdzie dzieci są szczególnie zagrożone, e) informowanie, uczulanie i mobilizowanie opinii społecznej oraz zainteresowanych grup, w tym dzieci i ich rodzin. II. PRACA NIEBEZPIECZNA 3. Podczas określania rodzajów pracy, o których mowa w Artykule 3.d) Konwencji oraz stwierdzania gdzie ona występuje, należy szczególnie zwrócić uwagę między innymi na: a) pracę, która naraża dzieci na szkody fizyczne, psychologiczne lub seksualne, b) pracę pod ziemią, pod wodą, na niebezpiecznych wysokościach lub w ciasnych pomieszczeniach, c) pracę z użyciem niebezpiecznych maszyn, wyposażenia i narzędzi lub która obejmuje ręczne przenoszenie albo transport ciężkich ładunków, d) pracę w niezdrowym środowisku, która może np. obejmować narażenie dzieci na niebezpieczne substancje, czynniki lub procesy albo temperatury, poziomy hałasu lub wibracje szkodliwe dla ich zdrowia, e) pracę w szczególnie trudnych warunkach, takich jak długi czas pracy lub praca nocna albo praca, podczas której dziecko jest bez uzasadnienia ograniczone do pomieszczeń pracodawcy. 4. Dla rodzajów prac, o których mowa w Artykule 3.d) Konwencji i w ustępie 3 powyżej, ustawodawstwo krajowe lub przepisy albo właściwa władza może, po konsultacji z zainteresowanymi organizacjami pracodawców i pracowników, zezwolić na zatrudnienia lub pracę począwszy od 16 lat pod warunkiem, że w pełni chronione jest zdrowie, bezpieczeństwo i moralność zainteresowanych dzieci i że dzieci otrzymują właściwe specyficzne instrukcje lub szkolenie zawodowe w stosownej gałęzi działalności. III. STOSOWANIE 5.1. Powinny być zbierane i uaktualniane szczegółowe informacje i dane statystyczne na temat charakteru i zakresu pracy dzieci, aby służyły jako podstawa określania priorytetów działania krajowego na rzecz zniesienia pracy dzieci, w szczególności pilnego zakazu i eliminowania jej najgorszych form. 2. Tak bardzo jak to możliwe, informacje takie i dane statystyczne powinny obejmować dane według płci, grupy wiekowej, zawodu, gałęzi działalności gospodarczej, statusu w zatrudnieniu, uczęszczania do szkoły i lokalizacji geograficznej. Powinno być brane pod uwagę znaczenie skutecznego systemu rejestrowania urodzin, w tym wydawania świadectw urodzenia. 3. Powinny być zbierane i uaktualniane stosowne dane dotyczące naruszania przepisów krajowych w sprawie zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci. 6. Zbieranie i przetwarzanie informacji i danych, o których mowa w punkcie 5 powyżej powinno być dokonywane z należytym poszanowaniem prawa do prywatności. 7. Informacje zbierane zgodnie z punktem 4 powinny być regularnie przekazywane do Międzynarodowego Biura Pracy. 8. Członkowie powinni, po konsultacji z organizacjami pracodawców i pracowników ustanowić lub wyznaczyć właściwe mechanizmy krajowe w celu monitorowania stosowania krajowych przepisów dotyczących zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci. 9. Członkowie powinni zapewnić, że właściwe władze, które są odpowiedzialne za realizowanie krajowych przepisów dotyczących zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci współpracują ze sobą i koordynują swoje działania. 10. Ustawodawstwo krajowe lub przepisy albo właściwa władza powinna wyznaczyć osoby, które będą odpowiedzialne w przypadku nie przestrzegania przepisów krajowych dotyczących zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci. 11. Członkowie powinni, tak jak jest to zgodne z ustawodawstwem krajowym, współdziałać z wysiłkami międzynarodowymi zmierzającymi do pilnego zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci poprzez: a) zbieranie i wymianę informacji dotyczących przestępstw kryminalnych, w tym obejmujących siatki międzynarodowe, b) wykrywanie i ściganie osób zaangażowanych w sprzedaż i handel dziećmi lub korzystanie, angażowanie albo oferowanie dzieci do działań nielegalnych, prostytucji, produkcji pornografii lub przedstawień pornograficznych, c) rejestrowanie sprawców takich przestępstw. 12. Członkowie powinni zapewnić, że następujące najgorsze formy pracy dzieci są przestępstwami kryminalnymi: a) wszystkie formy niewolnictwa lub praktyki podobne do niewolnictwa, takie jak sprzedaż i handel dziećmi, niewolnictwo za długi, i pańszczyzna, oraz praca przymusowa i obowiązkowa, w tym przymusowe lub obowiązkowe rekrutowanie dzieci do udziału w konflikcie zbrojnym, b) używanie, angażowanie lub oferowanie dziecka do prostytucji, produkcji pornografii lub przedstawień pornograficznych, i c) używanie, angażowanie lub oferowanie dziecka do nielegalnych działań, w szczególności do produkcji i handlu narkotykami, jak to określają stosowne traktaty międzynarodowe lub do działań, które obejmują bezprawne posiadanie lub używanie broni palnej albo innej broni. 13. Członkowie powinni zapewniać, że sankcje, w tym jeżeli to właściwe sankcje karne, są stosowane w przypadkach naruszeń przepisów krajowych dotyczących zakazu i eliminowania każdego rodzaju pracy, o której mowa w Artykule 3.d) Konwencji. 14. Członkowie powinni, gdzie to właściwe, zapewnić pilnie również inne karne, cywilne i administracyjne środki zaradcze, w celu zapewnienia skutecznego wprowadzania w życie przepisów krajowych dotyczących zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci, takie jak specjalna kontrola przedsiębiorstw, które korzystają z najgorszych form pracy dzieci, a w przypadkach stałego naruszania, rozważyć czasowe lub stałe cofnięcie pozwoleń na działanie. 15. Inne środki zmierzające do zakazu i eliminowania najgorszych form pracy dzieci mogłyby obejmować: a) informowanie, uczulanie i mobilizowanie ogółu społeczeństwa, w tym krajowych i lokalnych liderów politycznych, parlamentarzystów i sędziów, b) angażowanie i szkolenie organizacji pracodawców i pracowników oraz organizacji społecznych, c) zapewnienie właściwego szkolenia zainteresowanym urzędnikom rządowym, szczególnie inspektorom i urzędnikom realizującym prawo oraz innym stosownym urzędnikom, d) zapewnienie ścigania w swoim państwie obywateli Członków, którzy zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi zakazu i natychmiastowego eliminowania najgorszych form pracy dzieci, popełniają przestępstwa nawet jeżeli przestępstwa te są popełniane w innym państwie, e) upraszczanie procedur prawnych i administracyjnych oraz zapewnianie, że są one właściwe i łatwe, f) zachęcanie do rozwijania przez przedsiębiorstwa polityki na rzecz promowania celów Konwencji, g) upowszechnianie i podawanie do publicznej wiadomości najlepszych praktyk dotyczących eliminowania pracy dzieci, h) upowszechnianie przepisów prawnych i innych dotyczących pracy dzieci w różnych językach lub dialektach, i) ustanowienie specjalnych procedur skarg i przyjęcie przepisów w celu ochrony przed dyskryminacją i represjami tych osób, które zgodnie z prawem ujawniają naruszanie postanowień Konwencji, jak również utworzenie telefonów zaufania lub punktów kontaktowych i powołanie rzeczników, j) przyjmowanie właściwych środków na rzecz poprawy infrastruktury nauczania i szkolenia nauczycieli, aby uwzględniać potrzeby chłopców i dziewcząt, k) tak bardzo jak to możliwe, uwzględnianie w krajowych programach działania: i) potrzebę tworzenia miejsc pracy i szkolenia zawodowego dla rodziców i osób dorosłych z rodzin dzieci pracujących w warunkach objętych Konwencją, ii) potrzebę uczulania rodziców na problem dzieci pracujących w takich warunkach. 16. Wzmożona współpraca i/lub pomoc międzynarodowa między Członkami na rzecz zakazu i skutecznego eliminowania najgorszych form pracy dzieci powinna uzupełniać wysiłki krajowe i może być, jeżeli to właściwe, rozwijana i realizowana w konsultacji z organizacjami pracodawców i pracowników. Taka współpraca i/lub pomoc międzynarodowa powinna obejmować: a) mobilizowanie środków na programy krajowe lub międzynarodowe, b) wzajemną pomoc prawną, c) pomoc techniczną, w tym wymianę informacji, d) wspieranie rozwoju społecznego i gospodarczego, programów likwidowania ubóstwa i powszechnego nauczania.